Toggle navigation
หน้าแรก
ข้อมูลสิ่งมีชีวิต
สัตว์
พืช
จุลินทรีย์ และ สิ่งมีชีวิตที่เกี่ยวข้อง
เกี่ยวกับ TH-BIF
การพัฒนา TH-BIF
หน่วยงานเครือข่ายที่สนับสนุนข้อมูล
การจัดกลุ่มสิ่งมีชีวิต
แนวทางปฏิบัติในการสร้างธรรมมาภิบาลข้อมูลของระบบคลังข้อมูลฯ
ข้อมูลเชิงพื้นที่
แผนที่แสดงข้อมูลความหลากหลายทางชีวภาพของประเทศไทย
ข้อมูลเชิงพื้นที่ของพื้นที่นำร่อง
ข้อมูลสำรวจ
แผนที่แสดงข้อมูลความหลากหลายทางชีวภาพของประเทศไทย NEW
ข้อมูลเฉพาะเรื่อง
ผู้เชี่ยวชาญ
ทำเนียบผู้เชี่ยวชาญ
ลงทะเบียนผู้เชี่ยวชาญ
ข่าวประชาสัมพันธ์
ติดต่อเรา
เอกสารเผยแพร่
แบบประเมินผลความพึงพอใจ
แบบประเมินความพึงพอใจ NEW
LOGIN
ข้อมูลสิ่งมีชีวิต
หน้าแรก
ข้อมูลสิ่งมีชีวิต
Terminalia catappa
Terminalia catappa
ชื่อวิทยาศาสตร์แบบเต็ม:
Terminalia catappa
L.
ชื่อสามัญ::
-
หูกวาง
ชื่อไทย:
-
หูกวาง
-
หูกวาง, โขน, โคน, ดัดมือ, ตัดมือ, ตาปัง, ตาแปห์, หลุมปัง
ชื่อท้องถิ่น::
-
โขน โคน ดัดมือ ตัดมือ ตาปัง ตาแปห์ หลุมปัง
อาณาจักร::
Plantae
ไฟลัม::
Tracheophyta
ชั้น::
Magnoliopsida
อันดับ:
Myrtales
วงศ์::
Combretaceae
สกุล:
Terminalia
วันที่อัพเดท :
21 ก.ค. 2569 15:29 น.
วันที่สร้าง:
21 ก.ค. 2569 15:29 น.
ข้อมูลทั่วไป
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ :
-
ไม้ต้น สูง 20 เมตร ผลัดใบ เรือนยอดแผ่กว้าง กิ่งแตกแขนงรอบลำต้นเป็นชั้นๆ เปลือกสีเทาปนน้ำตาล แตกเป็นร่องตื้นตามยาวและขวางลำต้นและล่อนออกเป็นแผ่นเล็กๆ มีพูพอนเตี้ยๆ ใบเดี่ยว เรียงเวียนเป็นกลุ่มตอนปลายกิ่ง ใบรูปไข่กลับ ปลายใบกว้างแล้วหยักคอดเป็นติ่งสั้นๆ โคนใบรูปลิ่ม มีต่อม 2 ต่อมที่ผิวใบด้านล่างใกล้เส้นกลางใบ มีเส้นแขนงใบ ข้างละ 7-8 เส้น
ดอก สีเหลืองอ่อนๆ มีกลิ่นฉุน ออกรวมเป็นช่อแบบช่อเชิงลดตามปลายกิ่ง ผล แบบผลผนังชั้นในแข็ง รูปรี ด้านข้างเป็นสันบางรอบผล ผลแก่สีเหลือง เมล็ดเดียว รูปไข่หรือรูปขอบขนาน
-
ไม้ต้นผลัดใบ ขนาดกลางถึงใหญ่ สูง 10-25 ม. กิ่งแตกเป็นชั้นรอบลำต้นและแผ่กว้างในแนวระนาบเป็นชั้นๆ คล้ายฉัตร เปลือกนอกเรียบ สีน้ำตาล กิ่งอ่อนมีขนสีน้ำตาล เมื่อแก่เกลี้ยง
ใบ เดี่ยว เรียงเวียนสลับเป็นกลุ่มตามปลายกิ่ง แผ่นใบรูปไข่กลับ ขนาด 8-15x10-25 ซม. โคนใบรูปหัวใจแคบ ขอบใบเรียบ ปลายใบกลมถึงแหลมเป็นติ่งสั้น เส้นใบแบบร่างแหขนนก เส้นกลางใบยกตัว เส้นแขนง 6-9 คู่ เส้นใบย่อยสานกันเป็นร่างแหกึ่งขั้นบันได มีต่อมนูน 1 คู่ ติดอยู่ใกล้โคนเส้นกลางใบ เนื้อใบคล้ายแผ่นหนังบาง ๆ ผิวใบเกลี้ยงทั้งสองด้าน ด้านบนสีเขียวเข้มเป็นมัน ด้านล่างสีซีดกว่า ก้านใบอวบอ้วน ยาว 0.5-1.2 ซม. ผลัดใบปีละ 2 ครั้งระหว่างเดือนมกราคม-กุมภาพันธ์ และเดือน กรกฎาคม-สิงหาคม
ดอก แบบช่อเชิงลดไร้ก้าน ออกตามง่ามใบ ยาว 10-12 ซม. ดอกย่อยขนาดเล็ก สีขาว สมมาตรตามรัศมี ไม่มีก้านดอก ดอกสมบูรณ์เพศและดอกเพศผู้อยู่บนช่อเดียวกัน ดอกสมบูรณ์เพศออกตามโคช่อ รูปกงล้อ เส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 0.7 ซม. กลีบเลี้ยงติดกันเป็นหลอด ยาว 0.2-0.4 ซม. มีขนปกคลุมตอนบนผายออกเป็นรูปถ้วยตื้นๆ ปลายแยกเป็นแฉกกลีบรูปสามเหลี่ยมแกมรูปไข่ 5 แฉก ไม่มีกลีบดอก จานฐานดอกปกคลุมด้วยขนหนาแน่น
ผล แบบผลเม็ดเดียวแข็ง รูปทรงไข่ถึงรีกว้าง ค่อนข้างแบนทางด้านข้าง ขนาด 2-5X3-7 ซม. ผิวเกลี้ยง เนื้อผลชั้นกลางเป็นเส้นใย ผลสุกสีเหลืองหรือส้มอมแดง ผลแห้งสีดำเป็นมันวาว เบา มี 1 เมล็ด
-
ไม้ต้น สูง 20 เมตร ผลัดใบ เรือนยอดแผ่กว้าง กิ่งแตกแขนงรอบลำต้นเป็นชั้นๆ เปลือกสีเทาปนน้ำตาล แตกเป็นร่องตื้นตามยาวและขวางลำต้นและล่อนออกเป็นแผ่นเล็กๆ มีพูพอนเตี้ยๆ
ใบ : เดี่ยว เรียงเวียนเป็นกลุ่มตอนปลายกิ่ง ใบรูปไข่กลับ ปลายใบกว้างแล้วหยักคอดเป็นติ่งสั้นๆ โคนใบรูปลิ่ม มีต่อม 2 ต่อมที่ผิวใบด้านล่างใกล้เส้นกลางใบ มีเส้นแขนงใบ ข้างละ 7-8 เส้น
ดอก : สีเหลืองอ่อนๆ มีกลิ่นฉุน ออกรวมเป็นช่อแบบช่อเชิงลดตามปลายกิ่ง
ผล : แบบผลผนังชั้นในแข็ง รูปรี ด้านข้างเป็นสันบางรอบผล ผลแก่สีเหลือง เมล็ดเดียว รูปไข่หรือรูปขอบขนาน
ระบบนิเวศ :
-
พบบริเวณป่าชายหาดริมทะเล เป็นไม้ที่เจริญเติบโตเร็วและแข็งแรง ควรปลูกในรีสอร์ท
-
หรือเพื่อสร้างพื้นที่สีเขียว ไม่ควรปลูกในลานจอดรถเพราะผลและใบร่วงมาก
แหล่งที่พบภายในประเทศ :
-
สมุทรปราการ
-
กระบี่
-
พังงา
-
ตรัง, สตูล
-
ตรัง, พัทลุง, สตูล, สงขลา
-
สุโขทัย, ลำปาง
-
กาญจนบุรี, ตาก
-
อุบลราชธานี
-
ตาก
-
ลำปาง
-
นนทบุรี
-
สงขลา
รายละเอียดอื่นๆ ของแหล่งที่พบ :
-
บางกระเจ้า
-
พื้นที่ชุ่มน้ำหนองบงคาย
-
อำเภอพระประแดง
-
ทุ่งทะเล
-
หาดท้ายเหมือง
-
หมู่เกาะเภตรา
-
เขาบรรทัด
-
ถ้ำเจ้าราม
-
ทุ่งใหญ่นเรศวร
-
ยอดมน
-
แม่ตื่น
-
ยอดโดม
-
อุ้มผาง
-
ไร่
-
จังหวัดลำปาง
-
จังหวัดสมุทรปราการ
-
จังหวัดนนทบุรี
-
จังหวัดสงขลา
ลักษณะทางสัณฐานวิทยา :
-
ไม้ต้น (Tree)
การกระจายพันธุ์ :
-
มาดากัสการ์ เอเชียเขตร้อน ตลอดถึงตอนเหนือของออสเตรเลีย
ข้อมูลการนำไปใช้ประโยชน์
ส่วนของตัวอย่างที่นำมาใช้
-
ทั้งต้น ราก เปลือก ใบ ผล
วัตถุประสงค์การนำมาใช้ประโยชน์
-
สมุนไพร
รายละเอียดการนำมาใช้ประโยชน์
-
ทั้งต้น : รสฝาดเฝื่อน เป็นยาสมาน แก้ไข้ ท้องร่วง บิด ระบาย ขับน้ำนม แก้โรคคุดทะราด ราก : ทำให้ประจำเดือนมาปกติ เปลือก : รสฝาดเฝื่อน เป็นยาขับลม สมานแก้ท้องเสีย ตกขาว โรคโกโนเรีย ใบ : รสจืด เป็นยาขับเหงื่อ แก้ทอนซิลอักเสบ โรคไขข้ออักเสบ โรคเกี่ยวกับทางเดินอาหารและตับ ใบแก่สีแดง รสจืดเป็นยาขับพยาธิ ผสมกับน้ำมันจากเนื้อในเมล็ด รักษาโรคเรื้อน ทาหน้าอกแก้อาการ เจ็บหน้าอก ทาไขข้อและส่วนของร่างกายที่หมดความรู้สึก ผล : รสเปรี้ยวเฝื่อน เป็นยาถ่าย
-
อาหาร,สมุนไพร,ไม้ดอกไม้ประดับ,เปลือกและผล มีรสฝาดมาก ใช้แก้ท้องเสีย ฟอกหนังสัตว์ ทำหมึก เมล็ดในผล รับประทานได้ ให้น้ำมันคล้ายอัลมอนด์
-
นำใบ มาต้มดื่ม แก้ไอ แก้อักเสบ ขับเหงื่อ
-
4.1 Medicine for human (ยารักษาโรคมนุษย์)
-
นิยมปลูกทั่วไปตามสถานที่ราชการ อาคารบ้านเรือน สวนรุกขชาติ สวนพฤกษศาสตร์ สวนป่า วัด ปลูกเพื่อให้ร่มเงา ใบแห้งใช้หมักน้ำที่ใช้เลี้ยงปลาสวยงามหรือปลากัด เนื่องจากใช้ใบแห้งหมักน้ำที่ใช้เลี้ยงปลาได้ เปลือกและผลมีรสฝาดมากใช้แก้ท้องเสีย ย้อมหนังสัตว์ ทำหมึก เมล็ดในผลรับประทานได้ ให้น้ำมัน คล้ายน้ำมันอัลมอมอนด์
สถานภาพการคุกคาม
สถานภาพการคุกคาม (โลก) :
-
สิ่งมีชีวิตที่มีสถานภาพเป็นกังวลน้อยที่สุด Least Concern: LC (IUCN, 2019)
ข้อมูลพันธุกรรมอ้างอิง
Number
Accession number
Bioproject
DNA fingerprint
1
PRJEB57596
997693
2
PRJNA703188
703188
Number
Accession number
Bioproject
DNA fingerprint
ที่มาของข้อมูล
กองสิ่งแวดล้อมชุมชนและพื้นที่เฉพาะ สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
รายงานฉบับสมบูรณ์โครงการเพิ่มประสิทธิภาพการจัดการพื้นที่ชุ่มน้าของประเทศไทย สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม, 2561
พันธุ์ไม้ป่าชายเลน, กองอนุรักษ์ทรัพยากรป่าชายเลน กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง, 2563
บริษัท ปตท.สำรวจและผลิตปิโตรเลียม จำกัด (มหาชน)
องค์การสวนพฤกษศาสตร์
กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง
ไม้ต้นที่มีสรรพคุณทางสมุนไพร และควรนำมาขยายพันธุ์เพื่อฟื้นฟูและอนุรักษ์พื้นที่สีเขียวคุ้งบางกะเจ้าสู่ความยั่งยืน, กองสิ่งแวดล้อมชุมชนและพื้นที่เฉพาะ, สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม, 2562
กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช
บริษัท ปตท.สำรวจและผลิตปิโตรเลียม จำกัด (มหาชน), 2563
การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย
กรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม
IUCN Red List
คู่มือพันธ์ุไม้ท้องถิ่น ตำบลแม่กิ๊ก อ.ขุนยวม จ.แม่ฮ่องสอน
รูปภาพสิ่งมีชีวิต
ที่มา :
สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
ปรับปรุงล่าสุด :
22 ก.ค. 2569
ที่มา :
โครงการประเมินการสะสมคาร์บอนในพื้นที่สีเขียว
ปรับปรุงล่าสุด :
1 ก.ค. 2569
ที่มา :
โครงการประเมินการสะสมคาร์บอนในพื้นที่สีเขียว
ปรับปรุงล่าสุด :
1 ก.ค. 2569
ที่มา :
โครงการประเมินการสะสมคาร์บอนในพื้นที่สีเขียว
ปรับปรุงล่าสุด :
1 ก.ค. 2569
ที่มา :
โครงการประเมินการสะสมคาร์บอนในพื้นที่สีเขียว
ปรับปรุงล่าสุด :
1 ก.ค. 2569
ที่มา :
โครงการประเมินการสะสมคาร์บอนในพื้นที่สีเขียว
ปรับปรุงล่าสุด :
1 ก.ค. 2569
ที่มา :
โครงการประเมินการสะสมคาร์บอนในพื้นที่สีเขียว
ปรับปรุงล่าสุด :
1 ก.ค. 2569
ที่มา :
โครงการประเมินการสะสมคาร์บอนในพื้นที่สีเขียว
ปรับปรุงล่าสุด :
1 ก.ค. 2569
ที่มา :
โครงการประเมินการสะสมคาร์บอนในพื้นที่สีเขียว
ปรับปรุงล่าสุด :
1 ก.ค. 2569
ที่มา :
โครงการประเมินการสะสมคาร์บอนในพื้นที่สีเขียว
ปรับปรุงล่าสุด :
1 ก.ค. 2569
ที่มา :
กองอนุรักษ์ทรัพยากรป่าชายเลน กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง
ปรับปรุงล่าสุด :
28 มิ.ย. 2566
ที่มา :
กองอนุรักษ์ทรัพยากรป่าชายเลน กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง
ปรับปรุงล่าสุด :
28 มิ.ย. 2566
สิ่งมีชีวิตที่เกี่ยวข้อง
Galaxaura fastigiata
Bambusa sesquiflora
เงาะขนสั้น
Nephelium ramboutan-ake
ส้านน้ำ
Dillenia pulchella
Eulophia graminea
ไข่มดใบหาง
Diplycosia epiphytica