Toggle navigation
หน้าแรก
ข้อมูลสิ่งมีชีวิต
สัตว์
พืช
จุลินทรีย์ และ สิ่งมีชีวิตที่เกี่ยวข้อง
เกี่ยวกับ TH-BIF
การพัฒนา TH-BIF
หน่วยงานเครือข่ายที่สนับสนุนข้อมูล
การจัดกลุ่มสิ่งมีชีวิต
แนวทางปฏิบัติในการสร้างธรรมมาภิบาลข้อมูลของระบบคลังข้อมูลฯ
ข้อมูลเชิงพื้นที่
ข้อมูลเชิงพื้นที่ของพื้นที่นำร่อง
ข้อมูลสำรวจ
แผนที่แสดงข้อมูลความหลากหลายทางชีวภาพของประเทศไทย NEW
ข้อมูลเฉพาะเรื่อง
ผู้เชี่ยวชาญ
ทำเนียบผู้เชี่ยวชาญ
ลงทะเบียนผู้เชี่ยวชาญ
ข่าวประชาสัมพันธ์
ติดต่อเรา
เอกสารเผยแพร่
แบบประเมินผลความพึงพอใจ
แบบประเมินความพึงพอใจ NEW
LOGIN
ข้อมูลสิ่งมีชีวิต
หน้าแรก
ข้อมูลสิ่งมีชีวิต
Calophyllum inophyllum
Calophyllum inophyllum
ชื่อวิทยาศาสตร์แบบเต็ม:
Calophyllum inophyllum
L.
ชื่อสามัญ::
-
Alexandrian laurel, Beach Calophyllum, Borneo maho
-
Alexandrian laurel
ชื่อไทย:
-
กระทิง
-
กระทิง สารภีทะเล
-
สารภีทะเล
-
กระทิง, กะทิง
-
กระทิง, กระทึง, กากระทึง, กากะทึง, ทิง, เนาวกาน, สารภีทะเล, สารภีแนน
ชื่อท้องถิ่น::
-
กระทิง
-
ทิง เนาวกาน สารภีทะเล สารภีแนน Alexandrian laurel
-
กากะทิง (ภาคกลาง) ทิง (กระบี่) เนาวกาน (น่าน) สารภีทะเล (ระยอง ประจวบคีรีขันธ์) สารภีแนน (ภาคเหนือ)
อาณาจักร::
Plantae
ไฟลัม::
Tracheophyta
ชั้น::
Magnoliopsida
อันดับ:
Malpighiales
วงศ์::
Calophyllaceae
สกุล:
Calophyllum
วันที่อัพเดท :
21 ก.ค. 2569 15:29 น.
วันที่สร้าง:
21 ก.ค. 2569 15:29 น.
ข้อมูลทั่วไป
ลักษณะทางสัณฐานวิทยา :
-
ไม้ต้น
-
ไม้ต้น (Tree)
-
กระทิง หรือ สารภีทะเล มีชื่อพื้นเมืองอื่น ๆ เช่น กากะทิง ทิง เนาวกาน สารภีแนน เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลางถึงขนาดใหญ่สูง 20–25 เมตร เปลือกเรียบสีเทาอ่อนหรือน้ำตาลปนเหลือง เปลือกในสีชมพูเนื้อไม้สีน้ำตาลปนแดง ใบเป็นใบเดี่ยว ไม่ผลัดใบ เรือนยอดเป็นพุ่มกลม สีเขียวเข้ม กิ่งอ่อนเกลี้ยง ยอดอ่อนเรียวเล็ก
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ :
-
ไม้ต้น สูงได้ถึง 30 เมตร เปลือกแตกเป็นร่องตื้นๆ ตามยาว มีชันใสตามรอยแผล ชันสีเหลืองอมเขียวตามกิ่ง ใบ: ใบเดี่ยว เรียงตรงข้าม ออกหนาแน่นตามปลายกิ่ง รูปรีหรือแกมรูปไข่กลับ ยาว 8-15 เซนติเมตร ปลายใบกลมหรือเว้าตื้น โคนใบรูปลิ่มกว้างหรือกลม แผ่นใบค่อนข้างหนา เกลี้ยง เป็นมันวาวทั้งสองด้าน เส้นแขนงใบจำนวนมาก เส้นกลางใบบุ๋มด้านบน ก้านใบยาว 1-3 เซนติเมตร ดอก: ช่อดอกแบบช่อกระจุกแยกแขนงสั้นๆ ออกตามซอกใบใกล้ปลายกิ่ง ช่อดอกสั้นหรือยาวได้กว่า 10 เซนติเมตร มี 7-12 ดอก ในแต่ละช่อ ก้านดอกยาว 1.5-4 เซนติเมตร ดอกสีขาวมีกลิ่นหอม กลีบเลี้ยงคล้ายกลีบดอก สีขาว 4 กลีบ เรียงซ้อนเหลื่อม 2 กลีบนอกเกือบกลม ยาวประมาณ 8 มิลลิเมตร 2 กลีบในรูปไข่กลับ ยาวเท่าๆ กลีบนอก กลีบดอกสีขาว 4 กลีบ เรียงซ้อนเหลื่อม รูปรีหรือรูปไข่กลับ ยาว 1-1.2 เซนติเมตร ขอบเว้า ปลายกลม เกสรเพศผู้จำนวนมาก ก้านชูอับเรณูยาว 4-5 มิลลิเมตร อับเรณูสีเหลือง ยาวได้ประมาณ 1.5 มิลลิเมตร รังไข่ 1 ช่อง กลมๆ เส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 3 มิลลิเมตร ก้านเกสรเพศเมียยาว 6-7 มิลลิเมตร ยอดเกสรรูปโล่ ผล: ผลเมล็ดเดียว ทรงกลม เส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 2.5 เซนติเมตร สุกสีเหลือง เมล็ดขนาดใหญ่
-
ไม้ต้นขนาดกลางถึงใหญ่ สูง ๑๕ - ๓๐ เมตร ใบเดี่ยว เรียงตรงข้าม รูปรีหรือแกมรูปไข่กลับ ยาว ๘ - ๑๕ เซนติเมตร ปลายใบกลมหรือเว้าตื้น โคนใบรูปลิ่มกว้างหรือกลม แผ่นใบค่อนข้างหนา เกลี้ยง เป็นมันวาวทั้งสองด้าน เส้นแขนงใบจำนวนมาก ดอกสีขาว ออกเป็นกระจุกแยกแขนงสั้นๆ ตามซอกใบใกล้ปลายกิ่ง เกสรเพศผู้ สีเหลือง จำนวนมาก ผลสดมีเมล็ดเดียว ทรงกลม เส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ ๒.๕ เซนติเมตร ผลสุกสีเหลือง เมล็ดขนาดใหญ่ การกระจายพันธุ์ พบตั้งแต่ประเทศแอฟริกา อินเดีย ศรีลังกา พม่า จีนตอนใต้ ไต้หวัน ญี่ปุ่น กัมพูชา เวียดนาม ภูมิภาคมาเลเซีย หมู่เกาะในมหาสมุทรแปซิฟิค จนถึงออสเตรเลีย ในประเทศไทยพบขึ้นตามชายหาด ที่โล่งชายป่าใกล้ชายฝั่งทะเล ระดับความสูงไม่เกิน ๒๐๐ เมตร ทางภาคตะวันออกเฉียงใต้ และภาคใต้
-
เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลางถึงใหญ่ สูง 5-17 ม. ไม่ผลัดใบ ไม่มีพูพอนเปลือกสีน้ำตาลถึง สีเทาค่อนข้างเข้ม มีรอยแตกเป็นร่องลึก มีน้ำยางเหนียว สีขาวถึงเหลือง ตายอดเป็นรูปกรวยคว่ำ มีขนสีน้ำตาลแดงปกคลุมประปราย กิ่งค่อนข้างเป็นรูปสี่เหลี่ยม
ใบ เดี่ยว เรียงตรงข้ามสลับตั้งฉาก แผ่นใบรูปรี รูปไข่ รูปไข่กลับ หรือรูปขอบขนาขนาด 4-10x8-17 ซม. ปลายใบกลมถึงเว้าบุ๋ม หรืแหลมเล็กน้อย ฐานใบรูปลิ่มถึงกลม เป็นครีบที่โคน ขบใบเรียบเป็นคลื่นยาว ใบเกลี้ยงทั้งสองด้าน ด้านบนสีเขียวเป็นมัน ด้านท้องใบสีจางกว่า เนื้อใบหนาคล้ายหนัง เส้นใบมีจำนวนมาก เรียงชิดและขนานกัน ก้านใบยาว 1-2.8 ซม.
ดอก แบบช่อเชิงลดมีก้าน ออกตามง่ามใบ ยาว 10-15 ซม. แต่ละช่อมี 5-15 ดอก ดอกบานเส้นผ่านศูนย์กลาง 1 ซม. สีขาว กลีบรวม 8 กลีบ เรียงซ้อนเป็นสองชั้น ชั้นนอก 2 คู่ เรียงตรงข้ามสลับตั้งฉากกัน ชั้นใน 4 กลีบ เรียงเป็นวงซ้อนเหลื่อมกัน เกสรเพศผู้มีจำนวนไม่แน่นอน โคนก้านติดกัน ออกดอกเดือน มิถุนายน-กรกฎาคม
ผล เป็นผลเมล็ดเดียว แข็ง ค่อนข้างกลม เส้นผ่านศูนย์กลาง 2-4 ซม. ปลายผลเป็นติ่งแหลม ผลอ่อนสีเขียวเป็นมัน มี 1 เมล็ด รูปทรงมนกลมสีน้ำตาลอ่อน เมื่อแก่เป็นสีน้ำตาลอมเขียว มีรอยย่น ออกผลเดือน กรกฎาคม-พฤศจิกายน
-
ไม้ยืนต้นขนาดกลางขอบขึ้นตามริมทะเล ใบหนาเป็นมัน มียางสีเหลือง ดอกมีสีนวล มีเกสรมาก สีเหลือง กลิ่นหอมเช่นดอกสารภี ผลลักษณะกลม เมื่อยังอ่อนสีเขียว เมล็ดมีเปลือกแข็ง
ระบบนิเวศ :
-
ขึ้นตามชายหาด ที่โล่งชายป่าใกล้ชายฝั่งทะเล ระดับความสูงไม่เกิน ๒๐๐ เมตร
การกระจายพันธุ์ :
-
พบตั้งแต่ประเทศแอฟริกา อินเดีย ศรีลังกา พม่า จีนตอนใต้ ไต้หวัน ญี่ปุ่น กัมพูชา เวียดนาม ภูมิภาคมาเลเซีย หมู่เกาะในมหาสมุทรแปซิฟิค จนถึงออสเตรเลีย ในประเทศไทยพบขึ้นตามชายหาด ที่โล่งชายป่าใกล้ชายฝั่งทะเล ระดับความสูงไม่เกิน ๒๐๐ เมตร ทางภาคตะวันออกเฉียงใต้ และภาคใต้
-
ทวีปแอฟริกาตะวันออกตลอดถึงประเทศไต้หวัน และนิวแคลิโดเนีย
-
เป็นพันธุ์ไม้ที่มีถิ่นกำเนิดในแถบอินโดจีน (ไทย พม่า ลาว เวียดนาม เขมร มาเลเซีย อินเดีย ศรีลังกา)ในประเทศไทยมีต้นกระทิงอยู่ 2 ชนิด ชนิดแรกใบสีเขียว (Calophyllum inophyllum L.) ส่วนอีกชนิดจะเป็นใบสีแดง (Calophyllum polyanthum Wall. ex Choisy) แต่ไทยเรามักจะใช้ต้นกระทิงใบเขียวกันมากกว่า มักขึ้นตามป่าใกล้ชายทะเล ป่าดงดิบ พบได้มากทางภาคใต้
รายละเอียดอื่นๆ ของแหล่งที่พบ :
-
พื้นที่ชุมน้ำปากแม่น้ำกระบี่
-
หาดท้ายเหมือง
-
เขาอ่างฤาไน
-
ทุ่งใหญ่นเรศวร
-
แม่ตื่น
-
สุรินทร์
-
ไร่
-
จังหวัดสมุทรปราการ
-
จังหวัดนนทบุรี
การขยายพันธุ์ :
-
เพาะเมล็ด ใช้เวลาประมาณ 1 เดือน ต้นที่ได้จากการเพาะเมล็ด มีข้อดีที่รูปทรงสวยงาม ดูแลง่าย แต่ต้องใช้เวลานานในการปลูก ประมาณ 3 ปีจึงจะออกดอก และะการตอนกิ่ง ใช้เวลาประมาณ 1 เดือนจึงออกราก ต้นที่ได้จากการตอนมีข้อดีที่ออกดอกเร็วภายใน 3 - 6 เดือนหลังตัดกิ่งตอนปลูก
แหล่งที่พบภายในประเทศ :
-
พังงา
-
ฉะเชิงเทรา, ชลบุรี, ระยอง, จันทบุรี, สระแก้ว
-
กาญจนบุรี, ตาก
-
ตาก
-
สุรินทร์
-
ฉะเฉิงเทรา
-
สมุทรปราการ
-
นนทบุรี
ข้อมูลการนำไปใช้ประโยชน์
รายละเอียดการนำมาใช้ประโยชน์
-
ปลูกเป็นไม้ประดับ ไม้ให้ร่ม เนื้อไม้ใช้ในการทำเรือ เครื่องตกแต่งบ้าน เครื่องมือกสิกรรมน้ำมันจากเมล็ดใช้จุดตะเกียงและผสมทำเครื่องสำอาง ใช้ทาถูนวดแก้ปวดข้อ เคล็ดบวม ใบสดขยำแช่น้ำเอามาลักงตา แก้ตาฝ้า ตามัว ตาแดง ดอกปรุงป็นยาหอมบำรุงหัวใจ
ข้อมูลพันธุกรรมอ้างอิง
Number
Accession number
Bioproject
DNA fingerprint
1
PRJNA1011024
1011024
2
PRJNA897244
897244
3
PRJNA786298
786298
4
PRJDA67327
67327
Number
Accession number
Bioproject
DNA fingerprint
ที่มาของข้อมูล
กองจัดการสิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรม
องค์การสวนพฤกษศาสตร์
รายงานฉบับสมบูรณ์โครงการเพิ่มประสิทธิภาพการจัดการพื้นที่ชุ่มน้าของประเทศไทย สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม, 2561
พันธุ์ไม้ป่าชายเลน, กองอนุรักษ์ทรัพยากรป่าชายเลน กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง, 2563
กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก
บริษัท ปตท.สำรวจและผลิตปิโตรเลียม จำกัด (มหาชน)
กรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม
กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช
หนังสือ พรรณไม้มีคุณค่าจากป่าสาธารณะประโยชน์ บ้านทำนบ, กองทุนสิ่งแวดล้อม สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
ศูนย์ศึกษาการพัฒนาเขาหินช้อนอันเนื่องมาจากพระระราชดำริ
บริษัท ปตท.สำรวจและผลิตปิโตรเลียม จำกัด (มหาชน), 2563
การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย
กรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม
รูปภาพสิ่งมีชีวิต
ที่มา :
สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
ปรับปรุงล่าสุด :
22 ก.ค. 2569
ที่มา :
สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
ปรับปรุงล่าสุด :
22 ก.ค. 2569
ที่มา :
โครงการประเมินการสะสมคาร์บอนในพื้นที่สีเขียว
ปรับปรุงล่าสุด :
1 ก.ค. 2569
ที่มา :
โครงการประเมินการสะสมคาร์บอนในพื้นที่สีเขียว
ปรับปรุงล่าสุด :
1 ก.ค. 2569
ที่มา :
โครงการประเมินการสะสมคาร์บอนในพื้นที่สีเขียว
ปรับปรุงล่าสุด :
1 ก.ค. 2569
ที่มา :
โครงการประเมินการสะสมคาร์บอนในพื้นที่สีเขียว
ปรับปรุงล่าสุด :
1 ก.ค. 2569
ที่มา :
โครงการประเมินการสะสมคาร์บอนในพื้นที่สีเขียว
ปรับปรุงล่าสุด :
1 ก.ค. 2569
ที่มา :
โครงการประเมินการสะสมคาร์บอนในพื้นที่สีเขียว
ปรับปรุงล่าสุด :
1 ก.ค. 2569
ที่มา :
โครงการประเมินการสะสมคาร์บอนในพื้นที่สีเขียว
ปรับปรุงล่าสุด :
1 ก.ค. 2569
ที่มา :
โครงการประเมินการสะสมคาร์บอนในพื้นที่สีเขียว
ปรับปรุงล่าสุด :
1 ก.ค. 2569
ที่มา :
โครงการประเมินการสะสมคาร์บอนในพื้นที่สีเขียว
ปรับปรุงล่าสุด :
1 ก.ค. 2569
ที่มา :
ศูนย์ศึกษาการพัฒนาเขาหินช้อนอันเนื่องมาจากพระระราชดำริ
ปรับปรุงล่าสุด :
26 พ.ค. 2568
ที่มา :
ศูนย์การเรียนรู้ความหลากหลายทางชีวภาพและความยั่งยืน "ชีวพนาเวศ"
ปรับปรุงล่าสุด :
15 พ.ค. 2568
ที่มา :
กองอนุรักษ์ทรัพยากรป่าชายเลน กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง
ปรับปรุงล่าสุด :
28 มิ.ย. 2566
ที่มา :
กองอนุรักษ์ทรัพยากรป่าชายเลน กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง
ปรับปรุงล่าสุด :
28 มิ.ย. 2566
สิ่งมีชีวิตที่เกี่ยวข้อง
พุดสามสี
Brunfelsia uniflora
ตะเคียนใบใหญ่
Hopea thorelii
Rumex crispus
Dissochaeta echinulata
กระทุ่ม
Anthocephalus cadamba
Microchirita tubulosa