Toggle navigation
หน้าแรก
ข้อมูลสิ่งมีชีวิต
สัตว์
พืช
จุลินทรีย์ และ สิ่งมีชีวิตที่เกี่ยวข้อง
เกี่ยวกับ TH-BIF
การพัฒนา TH-BIF
หน่วยงานเครือข่ายที่สนับสนุนข้อมูล
การจัดกลุ่มสิ่งมีชีวิต
แนวทางปฏิบัติในการสร้างธรรมมาภิบาลข้อมูลของระบบคลังข้อมูลฯ
ข้อมูลเชิงพื้นที่
แผนที่แสดงข้อมูลความหลากหลายทางชีวภาพของประเทศไทย
ข้อมูลเชิงพื้นที่ของพื้นที่นำร่อง
ข้อมูลสำรวจ
แผนที่แสดงข้อมูลความหลากหลายทางชีวภาพของประเทศไทย NEW
ข้อมูลเฉพาะเรื่อง
ผู้เชี่ยวชาญ
ทำเนียบผู้เชี่ยวชาญ
ลงทะเบียนผู้เชี่ยวชาญ
ข่าวประชาสัมพันธ์
ติดต่อเรา
เอกสารเผยแพร่
แบบประเมินผลความพึงพอใจ
แบบประเมินความพึงพอใจ NEW
LOGIN
ข้อมูลสิ่งมีชีวิต
หน้าแรก
ข้อมูลสิ่งมีชีวิต
Boesenbergia rotunda
Boesenbergia rotunda
ชื่อวิทยาศาสตร์แบบเต็ม:
Boesenbergia rotunda
(L.) Mansf.
ชื่อสามัญ::
-
Kaempfer
-
Chinese ginger, Chinese key
-
Fingerroot
ชื่อไทย:
-
กระชาย
ชื่อท้องถิ่น::
-
กระชาย
อาณาจักร::
Plantae
ไฟลัม::
Tracheophyta
ชั้น::
Liliopsida
อันดับ:
Zingiberales
วงศ์::
Zingiberaceae
สกุล:
Boesenbergia
วันที่อัพเดท :
19 มิ.ย. 2562 00:00 น.
วันที่สร้าง:
19 มิ.ย. 2562 00:00 น.
ข้อมูลทั่วไป
ระบบนิเวศ :
-
Not recorded.
การกระจายพันธุ์ :
-
China, Andaman Is., Cambodia, Myanmar, Vietnam, Java, Malaysia, Sumatra.
-
พบทั่วไปในป่าเบญจพรรณ ต่างประเทศพบในทางตอนใต้ของจีน อินโดนีเซีย มาเลเซีย ศรีลังกา อินเดีย
-
พืชชนิดนี้มีเขตการกระจายพันธุ์ในประเทศอินเดีย สาธารณรัฐประชาชนจีน และแถบเอเชียเขตร้อน ในประเทศไทยพบได้ทั่วไป ชอบขึ้นในดินปนทราย มีปลูกเป็นพืชสวนครัวและปลูกเป็นพืชเศรษฐกิจ
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ :
-
ไม้ล้มลุก สูงได้ถึง 1 ม. เหง้าและรากสีน้ำตาลอมเหลือง รากยาวได้ถึง 6 ซม. โคนกาบใบขยายออก ใบรูปขอบขนานหรือรูปใบหอก ยาวได้ถึง 50 ซม. ก้านใบยาว 7–16 ซม. ช่อดอกออกที่ยอด ยาวได้ถึง 6 ซม. มีได้ถึง 10 ดอก ใบประดับรูปขอบขนาน ยาวประมาณ 3.5 ซม. หลอดกลีบดอกยาวประมาณ 4 ซม. โคนก้านชูอับเรณูมีต่อม 2 ต่อม ดอกสีขาว รูปขอบขนาน ยาวประมาณ 2 ซม. กลีบปากรูปใบพาย ยาวประมาณ 2 ซม. มีรอยย่นสีแดง ชมพู หรือม่วง ปลายกลีบเรียบหรือเว้าตื้น โคนด้านในมีจุดแดง แผ่นเกสรเพศผู้ที่เป็นหมันรูปใบพาย ยาวประมาณ 1.5 ซม. เส้นกลีบบางใส อับเรณูโค้งเล็กน้อย สันอับเรณูรูปสามเหลี่ยมพับงอกลับ
-
เหง้าสีเหลือง ส่วนเหนือดินสูง 50 ซม. ใบรูปไข่หรือรูปขอบขนาน สีเขียว มีขนประปรายบริเวณ เส้นกลางใบด้านท้องใบ ช่อดอกออกที่ปลายยอด ส่วนเหนือดิน ใบประดับรูปใบหอก กลีบดอกสีชมพู กลีบปากสีชมพูขาว แต้มสีเส้นสีม่วง
-
ไม้ล้มลุกอายุหลายปี เหง้าสั้น รากอวบ รูปทรงกระบอกหรือรูปไข่ค่อนข้างยาว ปลายเรียว กว้าง 1-2 เซนติเมตร ยาว 4–10 เซนติเมตร ออกเป็นกระจุก ผิวสีน้ำตาลอ่อน เนื้อในสีเหลือง มีกลิ่นเฉพาะตัว ลำต้นเทียมมีใบ 2-7 ใบ ใบ เป็นใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปไข่กลับแกมรูปขอบขนาน หรือรูปรีแกมรูปใบหอก กว้าง 5–12 เซนติเมตร ยาว 12–50 เซนติเมตร ปลายเรียวแหลม โคนมนหรือแหลม ขอบเรียบ เส้นกลางใบ ก้านใบ และกาบใบด้านบนเป็นร่อง ด้านล่างนูนเป็นสัน ก้านใบเรียบ ยาว 7–25 เซนติเมตร กาบใบสีชมพู ยาว 7–25 เซนติเมตร ลิ้นใบยาวประมาณ 5 มิลลิเมตร ปลายเว้าตื้น ช่อดอก แบบช่อเชิงลด ออกที่ยอดระหว่างกาบใบคู่ในสุด ยาวประมาณ 5 เซนติเมตร ดอกสีขาวอมสีชมพูอ่อน ใบประดับรูปใบหอก ยาว 4-5 เซนติเมตร กลีบเลี้ยงสีขาวหรือสีขาวอมสีชมพูอ่อน โคนติดกันเป็นหลอด ยาว 1.5-2 เซนติเมตร ปลายแยกเป็น 3 แฉก กลีบดอกโคนติดกันเป็นหลอด ยาว 4.5–5.5 เซนติเมตร ปลายแยกเป็น 3 แฉก รูปขอบขนาน ขนาดไม่เท่ากัน แฉกใหญ่ 1 กลีบ กว้างประมาณ 7 มิลลิเมตร ยาวประมาณ 1.8 เซนติเมตร อีกสองแฉกขนาดเท่ากัน กว้างประมาณ 5 มิลลิเมตร ยาวประมาณ 1.5เซนติเมตร กลีบข้าง (เกสรเพศผู้เป็นหมันคล้ายกลีบดอกอยู่ด้านข้าง) มี 2 กลีบ สีชมพูอ่อน รูปไข่กลับ ยาวประมาณ 1.5 เซนติเมตร กลีบปาก (เกสรเพศผู้เป็นหมันคล้ายกลีบดอกอยู่ตรงกลาง) สีขาวหรือสีชมพู รูปไข่กลับหรือรูปขอบขนานกว้าง ยาว 2.5-3.5 เซนติเมตร โค้งเว้าเข้าใน ขอบหยิกงอเล็กน้อย ปลายผาย มีสีชมพูหรือสีม่วงแดงเป็นเส้น ๆ อยู่เกือบทั้งกลีบ เกสรเพศผู้สมบูรณ์มี 1 อัน ก้านชูอับเรณูสั้นและหุ้มก้านชูยอดเกสรเพศเมีย สันอับเรณูพับกลับ ปลายเว้าตื้น รังไข่อยู่ใต้วงกลีบ รูปขอบขนาน มี 3 ช่อง แต่ละช่องมีออวุลจำนวนมาก ผล แบบผลแห้งแตก เมล็ด สีดำ เยื่อหุ้มเมล็ดจักเป็นครุย
แหล่งที่พบภายในประเทศ :
-
ฉะเฉิงเทรา
ข้อมูลการนำไปใช้ประโยชน์
ส่วนของตัวอย่างที่นำมาใช้
-
หัว ราก เหง้า
วัตถุประสงค์การนำมาใช้ประโยชน์
-
แก้ลมวิงเวียน แน่นหน้าอก บำรุงกำหนัด แก้โรคในปากและคอ
รายละเอียดการนำมาใช้ประโยชน์
-
ทางอาหาร รากมีกลิ่นหอมเฉพาะตัว นำมาใช้เป็นเครื่องแกงประกอบอาหาร ดับกลิ่นคาวของเนื้อสัตว์ ทำน้ำปั่นช่วยเพิ่มความสดชื่น ทางสมุนไพร เหง้าใช้แก้โรคในปาก ขับปัสสาวะ รักษาโรคบิด แก้ปวดมวนท้อง ขับระดูขาว รากหรือนมกระชาย มีรสเผ็ดร้อนขม มีสรรพคุณคล้ายโสม โดยใช้นมกระชายตำหรือดองเหล้า แก้กามตายด้าน บำรุงความรู้สึกทางเพศ ทำให้ร่างกายกระชุ่มกระชวย
-
อาหาร,สมุนไพร
ข้อมูลภูมิปัญญา
-
เครื่องดื่มสมุนไพร “น้ำกระชายปั่น” :: กระชาย จากประโยชน์ใช้เป็นเครื่องเทศประกอบอาหาร แต่เดือนกรกฎาคม 2564 “กระชาย” กลับเข้าสู่สรรพคุณตามตำรับยา การแพทย์แผนไทย อีกครั้ง เมื่อคนไทยทั่วประเทศพยายามหาซื้อ “กระชาย” กินมากกว่าหวังประโยชน์เพื่อความอร่อยของอาหาร กระชายในที่นี้หมายถึง กระชายขาว เนื่องจากข่าวผลศึกษาในระยะ ‘ห้องทดลอง’ พบว่า ‘สารสกัดในกระชายขาว’ มีฤทธิ์ต้านเชื้อไวรัสที่ทำให้เกิดโรค โควิด-19 ปัจจุบันอยู่ระหว่างรอการศึกษาวิจัยในมนุษย์ว่าต้องใช้กระชายในฐานะ “ตัวยา” ปริมาณเท่าใด จึงจะจัดการเชื้อไวรัสโควิดที่จะเผยแพร่ต่อไป ซึ่งเป็นความหวังของ ศาสตร์การแพทย์แผนไทย และอยู่ใ
-
กระชาย พืชที่ฮ็อตที่สุดในปีนี้ :: กระชาย มักพบได้ในเครื่องแกงสูตรต่างๆ หรือปรากฎอยู่ในเมนูผัดเผ็ดต่างๆ เนื่องจากมีรสเผ็ดร้อน จึงใช้เป็นส่วนประกอบในเมนูอาหารที่มีเนื้อสัตว์เพื่อตัดความเลี่ยน มีสรรพคุณคล้ายโสม หมอโบราณเรียกว่า “โสมไทย” ด้วยสรรพคุณที่มากมายของกระชายจึงได้รับการขนานนามว่าเป็น ราชาแห่งสมุนไพร กระชายจึงเป็นพืชสมุนไพรที่คนไทยรู้จักกันมาอย่างยาวนาน จนกระทั่งเมื่อมีโรคระบาดอุบัติใหม่ อย่างโรคโควิด-19 และหลังจากมีงานวิจัยในหลอดทดลองออกมาบอกว่ากระชายสามารถยับยั้งการเติบโตของเชื้อโควิด-19 ได้ กระชายจึงเริ่มเป็นที่นิยมและมีผู้คนซื้อมารับประทานมากขึ้น จนราคาพุ่งสูงขึ้นหลายเท่า กระชาย ที่ใช้ประโยชน์กันแพร่หลาย มี
-
6 ประโยชน์ และสรรพคุณของ "กระชาย" ที่มากกว่าต้าน โควิด-19 :: 6 ประโยชน์ และสรรพคุณของ "กระชาย" ที่มากกว่าต้าน โควิด-19 รู้หรือไม่! ต้นกระชายมีประโยชน์ และสรรพคุณมากกว่าที่คิด ซึ่งหลังจากที่ศูนย์ความเป็นเลิศด้านชีววิทยาศาสตร์ (TCELS) ร่วมกับมหาวิทยาลัยมหิดล ได้แถลงถึงประสิทธิภาพการใช้สรรพคุณของกระชายขาว ที่สามารถต้านโควิด-19 ได้ ในช่วงต้นเดือนมิถุนายน 2563 ที่ผ่านมา ทำให้กระชายขาวเป็นที่นิยมมากขึ้น โดยจากการทดลองคัดกรองสารสกัดในคลัง จำนวนกว่า 120 ตัวอย่าง พบว่ามีสารสกัด จำนวน 6 ชนิดที่มีศักยภาพในการยับยั้งการเพิ่มจำนวนของ SARS-CoV-2 ที่ให้ผลในการยับยั้งการติดเชื้อของไวรัสได้ 100% โดยทีมวิจัยได้ทำการคัดเลือกสารมา 2 ชนิดจากจำนวน 6 ชนิด คือ
สถานภาพการคุกคาม
สถานภาพการคุกคาม (โลก) :
-
สิ่งมีชีวิตที่มีสถานภาพเป็นกังวลน้อยที่สุด Least Concern: LC (IUCN, 2013)
ข้อมูลพันธุกรรมอ้างอิง
Number
Accession number
Bioproject
DNA fingerprint
1
PRJNA883327
883327
2
PRJNA712941
712941
3
PRJNA256116
256116
Number
Accession number
Bioproject
DNA fingerprint
ที่มาของข้อมูล
Checklist of Plants in Thailand Volume I ปี 2557 สํานักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
กลุ่มงานพฤกษศาสตร์ป่าไม้ สำนักวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพันธุ์พืช กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช
องค์การสวนพฤกษศาสตร์
กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก
ป่าชุมชน บ.ทุ่ง ต.แจ้ซ้อน อ.เมืองปาน
ศูนย์ศึกษาการพัฒนาเขาหินช้อนอันเนื่องมาจากพระระราชดำริ
IUCN Red List
สำนักงานพัฒนาเศรษฐกิจจากฐานชีวภาพ (องค์การมหาชน)
สำนักงานพัฒนาเศรษฐกิจจากฐานชีวภาพ (องค์การมหาชน)
สำนักงานพัฒนาเศรษฐกิจจากฐานชีวภาพ (องค์การมหาชน)
รูปภาพสิ่งมีชีวิต
ที่มา :
ศูนย์ศึกษาการพัฒนาเขาหินช้อนอันเนื่องมาจากพระระราชดำริ
ปรับปรุงล่าสุด :
26 พ.ค. 2568
ที่มา :
ศูนย์ศึกษาการพัฒนาเขาหินช้อนอันเนื่องมาจากพระระราชดำริ
ปรับปรุงล่าสุด :
26 พ.ค. 2568
ที่มา :
-
ปรับปรุงล่าสุด :
17 ต.ค. 2561
สิ่งมีชีวิตที่เกี่ยวข้อง
กุหลาบจุฬาลงกรณ์ (กุหลาบ ร.5)
Rosa 'Chulalongkorn'
Bulbophyllum scaphiforme
เหงือกปลาหมอ
Acanthus ilicifolius
Micromelum pubescens
Callicarpa angusta
สะบ้าลิง
Mucuna macrocarpa