Toggle navigation
หน้าแรก
ข้อมูลสิ่งมีชีวิต
สัตว์
พืช
จุลินทรีย์ และ สิ่งมีชีวิตที่เกี่ยวข้อง
เกี่ยวกับ TH-BIF
การพัฒนา TH-BIF
หน่วยงานเครือข่ายที่สนับสนุนข้อมูล
การจัดกลุ่มสิ่งมีชีวิต
แนวทางปฏิบัติในการสร้างธรรมมาภิบาลข้อมูลของระบบคลังข้อมูลฯ
ข้อมูลเชิงพื้นที่
แผนที่แสดงข้อมูลความหลากหลายทางชีวภาพของประเทศไทย
ข้อมูลเชิงพื้นที่ของพื้นที่นำร่อง
ข้อมูลสำรวจ
แผนที่แสดงข้อมูลความหลากหลายทางชีวภาพของประเทศไทย NEW
ข้อมูลเฉพาะเรื่อง
ผู้เชี่ยวชาญ
ทำเนียบผู้เชี่ยวชาญ
ลงทะเบียนผู้เชี่ยวชาญ
ข่าวประชาสัมพันธ์
ติดต่อเรา
เอกสารเผยแพร่
แบบประเมินผลความพึงพอใจ
แบบประเมินความพึงพอใจ NEW
LOGIN
ข้อมูลสิ่งมีชีวิต
หน้าแรก
ข้อมูลสิ่งมีชีวิต
Avicennia marina
Avicennia marina
ชื่อวิทยาศาสตร์แบบเต็ม:
Avicennia marina
(Forssk.) Vierh.
ชื่อสามัญ::
-
Grey mangrove, Olive mangrove
ชื่อไทย:
-
แสมขาว
-
แสมทะเล
ชื่อท้องถิ่น::
-
ปีปี ปีปีดำ พีพีเล แสม แสมทะเล แสมทะเลขาว แหม แหมเล
อาณาจักร::
Plantae
ไฟลัม::
Tracheophyta
ชั้น::
Magnoliopsida
อันดับ:
Lamiales
วงศ์::
Acanthaceae
สกุล:
Avicennia
วันที่อัพเดท :
30 ก.ค. 2563 00:00 น.
วันที่สร้าง:
30 ก.ค. 2563 00:00 น.
ข้อมูลทั่วไป
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ :
-
ไม้ต้น สูง 10-20 เมตร ไม่มีพูพอน ลำต้น เปลาตรงเป็นรูปทรงกรวยสั้น ๆ แตกกิ่งระดับต่ำ กิ่งแขนงห้อยลง เรือนยอดหนาทึบ แผ่กว้างเป็นทรงกลม ไม่สมมาตร เปลือกเรียบสีเทาถึงคล้ำ ไม่มีช่องอากาศ มักมีสีสนิมหรือสีคล้ำซึ่งเกิดจากเชื้อราติดตามกิ่งและส่วนบนของลำต้น รากหายใจ
คล้ายดินสอ แผ่กระจายรอบโคนต้น ใบ เดี่ยว เรียงข้ามสลับตั้งฉาก แผ่นใบรูปรีแกมรูปใบหอก
ถึงรูปขอบขนานแกมใบรูปใบหอก โคนใบแหลมหรือรูปลิ่ม ขอบใบเรียบ ปลายใบแหลมถึงเรียวแหลม เนื้อใบอวบน้ำแกมเหนียวคล้ายแผ่นหนัง ผิวใบด้านบนเกลี้ยง สีเขียวคล้ำเป็นมัน ด้านล่างมีขนสั้น หนานุ่ม สีเทาอ่อนถึงขาวนวลปกคลุม ใบแห้งม้วนเป็นสีดำ ดอก แบบช่อกระจุก ออกตามปลายกิ่งหรือง่ามใบใกล้ปลายยอด มีขนสั้นหนานุ่มสีน้ำตาลอมเหลืองหม่นปกคลุม ประกอบด้วยดอกย่อย 10-30 ดอก ดอกย่อยขนาดเล็ก สีเหลืองส้ม รูปกงล้อ ไม่มีก้านดอก ผล แบบผลแห้งแตก
ตามรอยประสานเป็นสองซีก รูปคล้ายผลพริกเบี้ยว ค่อนข้างแบน เปลือกผลย่น บาง อ่อนนุ่ม
สีเหลืองอมเขียว มีขนสั้นอ่อนนุ่มปกคลุมหนาแน่น ปลายผลเป็นจะงอย ผลแก่เปลือกแตกแล้วม้วน
เป็นหลอดกลม เมล็ดงอกตั้งแต่อยู่บนต้น มี 1 เมล็ด
-
ไม้ต้นขนาดเล็ก สูง 3-8 ม. มักแตกกิ่งเป็นพุ่มต่ำ เรือนยอดโปร่ง ไม่มีพูพอน รากหายใจรูปคล้ายดินสอ สูง 10-20 ซม. เปลือกเรียบเป็นมัน สีขาวอมเทาหรือขาวอมชมพู เมื่ออายุมากขึ้นมักล่อนเป็นเกล็ดบางๆ คล้ายแผ่นกระดาษ และผิวของเปลือกใหม่เป็นสีเขียวอ่อน
ใบ เดี่ยว เรียงตรงข้ามสลับตั้งฉาก แผ่นใบรูปไข่กว้าง รูปไข่ รูปรีกว้างถึงรูปใบหอกแกมรูปรี ขนาด 3-5x5-8 ซม. โคนใบรูปลิ่มถึงแหลม ปลายใบมน ขอบใบเรียบและม้วนลงคล้ายหลอด ปลายใบทู่ถึงเป็นติ่งแหลมสั้น เส้นใบแบบร่างแหขนนก เส้นกลางใบยกตัว เส้นแขนง 4-6 คู่ เส้นใบย่อยมองเห็นไม่ชัดเจน เนื้อใบอวบน้ำแกมเหนียวคล้ายแผ่นหนัง ผิวใบด้านบนเกลี้ยง สีเขียวเข้มเป็นมันวาว ด้านล่างสีนวล สีขาวหรือขาวอมเทา ก้านใบยาวประมาณ 1 ซม. ด้านบนเป็นร่องตื้นถึงโคนใบ แผลง่ามใบยาวประมาณครึ่งหนึ่งของก้านใบ
ดอก แบบช่อกระจุก ออกตามปลากิ่งหรือง่ามใบใกล้ยอด ก้านช่อดอกยาว 1-5 ซม. ประกอบด้วยดอกย่อย 4-12 ดอก เรียงเป็นกระจุกแน่นที่ปลายก้านช่อ ยาว 0.5-1.5 ซม. ดอกย่อยขนาดเล็ก สีเหลืองถึงเหลืองอมส้ม รูปกงล้อ มีกลิ่นหอม เส้นผ่านศูนย์กลาประมาณ 0.5 ซม. ไม่มีก้านดอก ฐานดอกมีกาบ รองดอกรูปไข่ นูน และมีกาบหุ้มดอกย่อยด้านข้าง 1 คู่ เรียงซ้อนเหลื่อมห่อหุ้มเอาไว้ ขอบกาบเรียบ กลีบเลี้ยง 5 กลีบ รูปไข่ เรียงซ้อนเหลื่อมกัน ทั้งกาบรองดอกและกลีบเลี้ยงไม่หลุดร่วงเมื่อเป็นผล ออกดอกระหว่างเดือน กุมภาพันธ์-มิถุนายน
ผล แบบผลแห้งแตกตามรอยประสานเป็นสองซีก รูปทรงไข่กว้าง เบี้ยว ถึงเกือบกลม แบนด้านข้าง ขนาด 1.5-2x1.5-2.5 ซม. เปลือกผลบาง อ่อนนุ่ม มีนวลสีเขียวอมเหลือง ผิวเปลือกเป็นรอยย่น มีขนสั้นนุ่มปกคลุม ปลายผลไม่มีจะงอย เมื่อแก่เต็มที่เปลือกจะแตกแล้วม้วนเป็นหลอดกลม เมล็ดงอกตั้งแต่อยู่บนต้น มี 1 เมล็ด
-
ไม้ยืนต้นหรือไม้พุ่ม แตกกิ่งก้านมาก สูงได้ถึง 10 เมตร รากหายใจลักษณะคล้ายนิ้วมือหรือดินสอ ยาวประมาณ 10 ซม. ใบเดี่ยว เรียงตรงข้ามรูปหัวใจ หรือรูปใบหอกถึงรูปใบหอกแกมขอบขนานหรือรูปวงรี กว้าง 1.3-5 ซม. ยาว 3.5-12 ซม. ปลายใบแหลม โคนใบแหลมหรือเรียวแหลมขอบใบเรียบ ก้านใบยาว 3-4 มม. ดอกช่อกระจุกแน่นหรือเกือบแน่นออกที่ซอกใบและปลายกิ่ง กว้าง 7-15 มม. ยาว 1.5-5 ซม. หรือออกเป็นช่อเชิงลดสั้นๆ ใกล้ปลายกิ่ง ดอกช่อที่ปลายกิ่งลักษณะคล้ายช่อแยกแขนง ดอกช่อที่ซอกใบมักออกเป็นช่อเดี่ยว ก้านช่อดอกยาว 0.6-4 ซม.กลีบเลี้ยงรูปคนโทขนาดเล็ก ยาวเท่าๆ กลีบดอกสีเขียว โคนกลีบเชื่อมเป็นหลอดสั้นๆ ปลายแยกเป็นพู รูปไข่แกมรูปกลม หรือรูปไข่กว้างถึงรูปวงรียาว 2-4 มม. ปลายกลม ผิวด้านในเกลี้ยง ผิวด้านนอกมีขน ขอบกลีบมีขนยาว กลีบดอกสีขาวแล้วเปลี่ยนเป็นสีเหลือง เหลืองแกมส้มหรือส้มถึงส้มเข้ม หรือส้มแดง ผลสดรูปไข่หรือรูปกรวยสีเขียวแกมเหลืองหรือเขียวหม่นถึงเขียวแกมเทากว้าง 7-20 มม. ยาว 1.2-2.5 ซม. มีเมล็ดเดียวขนาดใหญ่ แบน
-
ไม้ต้น สูง 10-20 เมตร ไม่มีพูพอน
ลำต้น : เปลาตรงเป็นรูปทรงกรวยสั้น ๆ แตกกิ่งระดับต่ำ กิ่งแขนงห้อยลง เรือนยอดหนาทึบ แผ่กว้างเป็นทรงกลม ไม่สมมาตร เปลือกเรียบสีเทาถึงคล้ำ ไม่มีช่องอากาศ มักมีสีสนิมหรือสีคล้ำซึ่งเกิดจากเชื้อราติดตามกิ่งและส่วนบนของลำต้น รากหายใจคล้ายดินสอ แผ่กระจายรอบโคนต้น
ใบ : เดี่ยว เรียงข้ามสลับตั้งฉาก แผ่นใบรูปรีแกมรูปใบหอก ถึงรูปขอบขนานแกมใบรูปใบหอก โคนใบแหลมหรือรูปลิ่ม ขอบใบเรียบ ปลายใบแหลมถึงเรียวแหลม เนื้อใบอวบน้ำแกมเหนียวคล้ายแผ่นหนัง ผิวใบด้านบนเกลี้ยง สีเขียวคล้ำเป็นมัน ด้านล่างมีขนสั้น หนานุ่ม สีเทาอ่อนถึงขาวนวลปกคลุม ใบแห้งม้วนเป็นสีดำ
ดอก : แบบช่อกระจุก ออกตามปลายกิ่งหรือง่ามใบใกล้ปลายยอด มีขนสั้นหนานุ่มสีน้ำตาลอมเหลืองหม่นปกคลุม ประกอบด้วยดอกย่อย 10-30 ดอก ดอกย่อยขนาดเล็ก สีเหลืองส้ม รูปกงล้อ ไม่มีก้านดอก
ผล : แบบผลแห้งแตกตามรอยประสานเป็นสองซีก รูปคล้ายผลพริกเบี้ยว ค่อนข้างแบน เปลือกผลย่น บาง อ่อนนุ่ม สีเหลืองอมเขียว มีขนสั้นอ่อนนุ่มปกคลุมหนาแน่น ปลายผลเป็นจะงอย ผลแก่เปลือกแตกแล้วม้วนเป็นหลอดกลม เมล็ดงอกตั้งแต่อยู่บนต้น มี 1 เมล็ด
ระบบนิเวศ :
-
มักขึ้นเป็นกลุ่มตามเลนงอกใหม่ ริมฝั่งทะเล หรือบริเวณใกล้ชายทะเล ที่มีเลนอ่อนผสมทราย แต่ไม่อ่อนเหลวเหมือนบริเวณที่ลำแพนทะเลขึ้น พบบ้างริมฝั่งคลองก่อนเข้าถึงป่าชายเลนชั้นใน
แหล่งที่พบภายในประเทศ :
-
สมุทรปราการ
-
ชุมพร, สุราษฎร์ธานี, นครศรีธรรมราช
-
กระบี่
รายละเอียดอื่นๆ ของแหล่งที่พบ :
-
บางกระเจ้า
-
พื้นที่ชุมน้ำปากแม่น้ำกระบี่
-
อำเภอพระประแดง
-
ไร่
-
จังหวัดกระบี่
ลักษณะทางสัณฐานวิทยา :
-
ไม้ต้น (Tree)
การกระจายพันธุ์ :
-
ทวีปแอฟริกาตะวันออก ทะเลแดง ชายฝั่งทะเลเขตร้อนหรือกึ่งเขตร้อนของมหาสมุทรอินเดียตลอดถึงทะเลจีนใต้ ออสเตรเลีย หมู่เกาะโพลีนีเซีย และเกาะเหนือของนิวซีแลนด์
-
สายพันธุ์นี้ถือเป็นพืชพื้นเมืองที่พบเขตร้อนและกึ่งเขตร้อน พบได้ทางชายฝั่งตะวันออกของแอฟริกาเอเชียใต้และออสเตรเลีย บางชนิดพบในนิวซีแลนด์ ชายฝั่งคาบสมุทรอาหรับ อียิปต์ เอริเทรีย โซมาเลีย กาตาร์ เยเมน สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ โอมาน ซาอุดีอาระเบียและทะเลแดง เป็นไม้เบิกนำที่ขึ้นได้ดีในที่โล่งติดชายฝั่งทะเล หรือพื้นที่ดินเลนงอกใหม่ที่ดินค่อนข้างเป็นทราย
ข้อมูลการนำไปใช้ประโยชน์
ส่วนของตัวอย่างที่นำมาใช้
-
เปลือก แก่นลำต้น ผล เมล็ด
รายละเอียดการนำมาใช้ประโยชน์
-
เปลือก และแก่นลำต้น : นำมาต้มดื่ม มีรสเค็ม และเฝื่อน แก้กษัยเส้น ช่วยเจริญอาหาร แก้อาการปวดฟัน ใช้คู่กับแก่นแสมสานเพื่อช่วยขับโลหิตเสียของสตรี ใช้เป็นยาบำรุงกำหนัด เปลือกใช้สมานแผล ห้ามเลือด ผล และเมล็ด : ตำและใช้ทาพอกรักษาฝี แก้กษัยเส้น ช่วยเจริญอาหาร
สถานภาพการคุกคาม
สถานภาพการคุกคาม (โลก) :
-
สิ่งมีชีวิตที่มีสถานภาพเป็นกังวลน้อยที่สุด Least Concern: LC (IUCN, 2010)
ข้อมูลพันธุกรรมอ้างอิง
Number
Accession number
Bioproject
DNA fingerprint
1
PRJNA1077244
1077244
2
PRJNA1063583
1063583
3
PRJNA1007244
1007244
4
PRJNA1004861
1004861
5
PRJNA985060
985060
6
PRJDB15678
955443
7
PRJNA929179
929179
8
PRJNA918785
918785
9
PRJNA860025
860025
10
PRJNA859854
859854
11
PRJNA817364
817364
12
PRJNA815003
815003
13
PRJNA804662
804662
14
PRJNA797928
797928
15
PRJNA786350
786350
16
PRJNA772592
772592
17
PRJNA751180
751180
18
PRJEB43342
750992
19
PRJEB43346
749529
20
PRJEB43693
730159
Number
Accession number
Bioproject
DNA fingerprint
งานวิจัย
The degradation rates of mangrove leaves of Rhizophora apiculata (BL.) and Avicennia marina (Forsk.) Vierh. at Phuket Island, Thailand
ที่มาของข้อมูล
กองสิ่งแวดล้อมชุมชนและพื้นที่เฉพาะ สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
รายงานฉบับสมบูรณ์โครงการเพิ่มประสิทธิภาพการจัดการพื้นที่ชุ่มน้าของประเทศไทย สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม, 2561
พันธุ์ไม้ป่าชายเลน, กองอนุรักษ์ทรัพยากรป่าชายเลน กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง, 2563
กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก
องค์การสวนพฤกษศาสตร์
ไม้ต้นที่มีสรรพคุณทางสมุนไพร และควรนำมาขยายพันธุ์เพื่อฟื้นฟูและอนุรักษ์พื้นที่สีเขียวคุ้งบางกะเจ้าสู่ความยั่งยืน, กองสิ่งแวดล้อมชุมชนและพื้นที่เฉพาะ, สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม, 2562
บริษัท ปตท.สำรวจและผลิตปิโตรเลียม จำกัด (มหาชน), 2566
บริษัท ปตท.สำรวจและผลิตปิโตรเลียม จำกัด (มหาชน), 2563
การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย
IUCN Red List
รูปภาพสิ่งมีชีวิต
ที่มา :
โครงการประเมินการสะสมคาร์บอนในพื้นที่สีเขียว
ปรับปรุงล่าสุด :
1 ก.ค. 2569
ที่มา :
โครงการประเมินการสะสมคาร์บอนในพื้นที่สีเขียว
ปรับปรุงล่าสุด :
1 ก.ค. 2569
ที่มา :
โครงการประเมินการสะสมคาร์บอนในพื้นที่สีเขียว
ปรับปรุงล่าสุด :
1 ก.ค. 2569
ที่มา :
โครงการประเมินการสะสมคาร์บอนในพื้นที่สีเขียว
ปรับปรุงล่าสุด :
1 ก.ค. 2569
ที่มา :
โครงการประเมินการสะสมคาร์บอนในพื้นที่สีเขียว
ปรับปรุงล่าสุด :
1 ก.ค. 2569
ที่มา :
โครงการประเมินการสะสมคาร์บอนในพื้นที่สีเขียว
ปรับปรุงล่าสุด :
1 ก.ค. 2569
ที่มา :
กองอนุรักษ์ทรัพยากรป่าชายเลน กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง
ปรับปรุงล่าสุด :
28 มิ.ย. 2566
ที่มา :
กองอนุรักษ์ทรัพยากรป่าชายเลน กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง
ปรับปรุงล่าสุด :
28 มิ.ย. 2566
สิ่งมีชีวิตที่เกี่ยวข้อง
Alpinia macroura
Homaliodendron cf.rectifolium
Gayliella fimbriata
กุหลาบควีนสิริกิติ์
Rosa ‘Queen
Sirikit’
Areca tunku
ส้มเสี้ยว
Bauhinia malabarica