Toggle navigation
หน้าแรก
ข้อมูลสิ่งมีชีวิต
สัตว์
พืช
จุลินทรีย์ และ สิ่งมีชีวิตที่เกี่ยวข้อง
เกี่ยวกับ TH-BIF
การพัฒนา TH-BIF
หน่วยงานเครือข่ายที่สนับสนุนข้อมูล
การจัดกลุ่มสิ่งมีชีวิต
แนวทางปฏิบัติในการสร้างธรรมมาภิบาลข้อมูลของระบบคลังข้อมูลฯ
ข้อมูลเชิงพื้นที่
ข้อมูลเชิงพื้นที่ของพื้นที่นำร่อง
ข้อมูลสำรวจ
แผนที่แสดงข้อมูลความหลากหลายทางชีวภาพของประเทศไทย NEW
ข้อมูลเฉพาะเรื่อง
ผู้เชี่ยวชาญ
ทำเนียบผู้เชี่ยวชาญ
ลงทะเบียนผู้เชี่ยวชาญ
ข่าวประชาสัมพันธ์
ติดต่อเรา
เอกสารเผยแพร่
แบบประเมินผลความพึงพอใจ
แบบประเมินความพึงพอใจ NEW
LOGIN
ข้อมูลสิ่งมีชีวิต
หน้าแรก
ข้อมูลสิ่งมีชีวิต
Nypa fruticans
Nypa fruticans
ชื่อวิทยาศาสตร์แบบเต็ม:
Nypa fruticans
Wurmb
ชื่อสามัญ::
-
จาก
ชื่อไทย:
-
จาก
ชื่อท้องถิ่น::
-
จาก
-
อัตต๊ะ
อาณาจักร::
Plantae
ไฟลัม::
Tracheophyta
ชั้น::
Liliopsida
อันดับ:
Arecales
วงศ์::
Arecaceae
สกุล:
Nypa
วันที่อัพเดท :
19 มิ.ย. 2562 02:55 น.
วันที่สร้าง:
19 มิ.ย. 2562 02:55 น.
ข้อมูลทั่วไป
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ :
-
Creeping palm.
-
ไม้ปาล์มพุ่มแตกกอขนาดกลาง มักอยู่รวมกันเป็นกลุ่มใหญ่ เส้นผ่านศูนย์กลางโคนต้น 30-60 ซม. มีส่วนของกาบใบและก้านใบเก่าที่ไม่หลุดร่วงหุ้มลำต้นเป็นเหง้าลักษณะคล้ายฟองน้ำ มักแตกแขนงแยกเป็นสองง่ามตามแนวระนาบ มีรากอวบอ้วน อัดแน่นอยู่ใต้เหง้ารอบกอ
ใบ ประกอบแบบขนนกชั้นเดียว ตั้งตรงหรือเอน จำนวน 10-15 ทาง ช่อใบรูปหอก ยาว 4-8 ม. เรียงเวียนสลับซ้อนกันเป็นกระจุกแบบกลีบกุหลาบ ก้านใบอวบอ้วน ยาว 30-100 ซม. กาบใบขนาดใหญ่ อวบ แข็ง โคนกาบแยกเป็นแฉกลึก ไม่มีเส้นใยหรือรก มีชั้นเนื้อเยื่อภายในคล้ายฟองน้ำ ผิวนอกเกลี้ยง เป็นมัน ประกอบด้วยใบย่อยรูปแถบแกมรูปหอก โคนใบย่อยเชื่อมติดกับแกนกลาง ขอบใบเรียบ ปลายใบเรียวแหลม เส้นใบแบบขนานตามความยาวของใบ เนื้อใบแข็ง หนา คล้ายแผ่นหนัง ด้านบน สีเขียวเข้มเป็นมัน ด้านล่างสีเขียวอมเหลือง
ดอก ดอกแยกเพศอยู่ร่วมต้น ออกเป็นช่อ 3-5 ช่อ ตามง่ามใบใกล้ปลายยอด ช่อดอกตั้งตรงและ อยู่เหนือระดับน้ำท่วมถึง ก้าน ช่อดอกอวบอ้วน ยาว 80-70 ซม. หุ้มด้วยใบประดับย่อยสีส้ม กาบหุ้มช่อดอกขนาดใหญ่ คล้ายรูปเรือ ช่อดอกเพศเมียแบบช่อกระจุกแน่น ดอกตูมรูปทรงกลม สีเหลืองนวล อกที่ปลายยอดของแกนช่อ ล้อมรบด้วยแขนงช่อดอกเพศผู้ 6-9 แขนง แต่ละแขนงประกอบด้วย ช่อดอกย่อแบบช่หางกระรอก คล้ายรูปกระบง สีเหลืองเข้ม ยาว 10-15 ซม. ออกดอกระหว่างเดืนมีนาคม-พฤษภาคม
ผล แบบผลเมล็ดเดียวแข็ง ออกเป็นช่อโน้มลง แต่ละช่อประกอบด้วยผลย่อยจำนวนมากอัดกันแน่นเป็นผลรวมขนาดใหญ่ รูปทรงกลม เส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 30 ซม. ผลย่อยแข็งเป็นเหลี่ยมรูปทรงไข่กลับ ขนาด 7-10x10-15 ซม. เปลือกผลสีน้ำตาลเข้มเป็นมัน ผนังผลชั้นกลางเป็นเส้นใยอัดกันแน่น ผนังผลชั้นในหนา แข็ง เมล็ดรูปไข่ สีขาวใส ขนาด 2-3x3-5 ซม. มี 1 เมล็ด ผลแห้งติดอยู่บนต้น ก่อนร่วงหล่น ออกผลระหว่างเดือนพฤษภาคม-สิงหาคม
-
ออกดอกตลอดปี
ระบบนิเวศ :
-
Mangrove forest.
การกระจายพันธุ์ :
-
Sri Lanka across SE Asia, Tropical Australia, Solomon Islands.
-
ประเทศอินเดีย ศรีลังกา เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ตลอดถึงตอนเหนือของออสเตรเลีย และหมู่เกาะโซโลมอน
-
จีน ญี่ปุ่น อินเดีย พม่า ศรีลังกา ภูมิภาคมาเลเซีย นิวกนี้ ออสเตรเลีย ประเทศไทยพบในภาคกลาง ภาคตะวันออกเฉียงใต้ ภาคตะวันตก และภาคใต้ บริเวณนํากร่อย ตามป่าชายเลน
แหล่งที่พบภายในประเทศ :
-
Bangkok,SamutSakhon,Trat,Phatthalung,Songkhla,Satun
-
พังงา
-
ชุมพร, สุราษฎร์ธานี, นครศรีธรรมราช
-
สมุทรปราการ
-
สงขลา
รายละเอียดอื่นๆ ของแหล่งที่พบ :
-
พื้นที่ชุมน้ำปากแม่น้ำกระบี่
-
ป่าชายเลนคุระบุรี, คลองคุระบุรี
-
ไร่
-
จังหวัดสมุทรปราการ
-
จังหวัดสงขลา
ลักษณะทางสัณฐานวิทยา :
-
ไม้พุ่ม (Shrub)
-
ลำต้น เป็นเหง้าใต้ดินหรือโผล่เหนือดิน มักเรียกว่า หินจาก ต้นเกิดติดกันเป็นกลุ่มกอ มีลักษณะอ้วนสั้น และแบน แตกออกเป็น 2 ง่าม โดยเยื่อของส่วนลำต้น และโคนก้านใบมีโพรงอากาศ เมื่อโตเต็มที่จะมีความสูงประมาณ 5-8 เมตร ลำต้นใหม่อาจเกิดจากการแตกกอใหม่หรือเกิดจากเมล็ดใหม่ที่เกิดใกล้กับต้นเก่าเรียงซ้อนกันแน่น
ราก เป็นระบบรากฝอย แตกออกจากด้านล่างของลำต้น จำนวนของรากต่อต้นจำนวนมาก และมีขนาดยาว ทำให้พื้นที่โดยรอบลำต้นจะกระจุกตัวด้วยรากจำนวนมาก
ใบ: ใบประกอบแบบขนนก เรียงตรงช้าม ใบย่อยรูปขอบขนาน กว้าง 5-6 เซนติเมตร ยาว 90-120 เซนติเมตร ปลายใบเรียวแหลม โคนใบรูปลิ่ม แผ่นใบหนา รูปรางน้ำคว่ำ ผิวใบด้านบน สีเขียวเข้มเป็นมัน ผิวใบด้านล่างมีสีนวล กาบใบใหญ่ห่อโคนต้น ก้านใบที่แตกใหม่เป็นสีม่วงแดง
ดอก สีเหลือง ออกเป็นช่อแบบช่อกระจุกแน่นระหว่างกาบใบ ดอกแยกเพศร่วมต้น ช่อดอกชูตั้งขึ้น และโค้งลง ยาว 25-65 เซนติเมตร
ผล ผลสดแบบผลกลุ่ม มีผลย่อยจำนวนมาก รูปทรงไข่กลับ แบนและนูนตรงกลาง สีน้ำตาลเป็นมัน กว้าง 3-10 เซนติเมตร ยาว 6.5-7.5 เซนติเมตร มีสันแหลมหรือมีร่องผล 9-10 ร่อง เมล็ดรูปไข่ สีขาว
-
ปาล์มลำต้นแตกกอ ขนาดกลาง ลำต้นเป็นเหง้าใหญ่เลื้อยไปตามผิวดินหรือใต้ดิน รากอวบอ้วน อัดแน่นอยู่ใต้กอต้น ใบ ประกอบแบบขนนกชั้นเดียว เรียงเวียน ยาว 4-5 เมตร โคนก้านใบแผ่เป็นกาบใหญ่ ใบย่อย รูปใบหอก ยาว 100- 130 เซนติเมตร แผ่นใบหนา แข็ง ดอก แบบช่อแยกเพศร่วมต้น ก้านช่อดอกยาวประมาณ 2 เมตร ช่อดอกเพศผู้เรียวยาว อยู่รอบชื่อดอกเพศเมียตอนล่าง ดอกย่อยจำนวนมาก สีเหลือง กลีบรวม 6 กลีบ เรียงเป็น 2 ชั้น เกสรเพศผู้ 3 เกสร ช่อดอกเพศเมียออกเป็น กระจุกแน่นขนาดใหญ่ รูปทรงกลม สีน้ำตาลเข้ม ดอกย่อยจำนวนมาก รังไข่เหนือวงกลีบ เป็นเหลี่ยม แข็ง มี 1 ออวุล ช่อผลทรงกลม เส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 15 เซนติเมตร ผล แบบผลผนังชั้นในแข็ง มี 1 เมล็ด
การขยายพันธุ์ :
-
เพาะเมล็ด
ข้อมูลภูมิปัญญา
-
จากธรรมชาติสู่ขนมภูมิปัญญาท้องถิ่น :: โดยปกติแล้ว ธรรมชาติมักจะมีความสัมพันธ์กับมนุษย์ ไม่ว่าจะเป็นยุสมัยใดก็ตาม ซึ่งเห็นได้จากการนำสิ่งต่าง ๆ ที่เกิดจากธรรมชาติมาใช้เป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวัน ทั้งทางตรงและทางอ้อม เช่น การนำมาทำเป็นอาหารเพื่อรับประทาน การนำมาทำเป็นเครื่องนุ่งห่มเพื่อปกปิดร่างกาย และการนำมาทำเป็นที่อยู่อาศัยเพื่อกันฝนกันแดด เป็นต้นวันนี้ BEDO จะมานำเสนอขนมภูมิปัญญาท้องถิ่นที่ได้จากธรรมชาติ ซึ่งมีขนมบางรายการที่ถือได้ว่าเป็นขนมหายาก และไม่เคยได้ยินชื่อมาก่อน เช่นขนมจาก • ทำมาจาก : ต้นจาก (Nypa fruticans Wurmb)• วงศ์ : ARECACEAE• ชื่อเรียกอื่น ๆ : จาก, อัตต๊ะ, อาปง (อินโดนีเซีย), ดาวนัก (เวียดนาม), นิพีรา (ฟิลิปปิ
ข้อมูลพันธุกรรมอ้างอิง
Number
Accession number
Bioproject
DNA fingerprint
1
PRJNA817364
817364
2
PRJNA772592
772592
3
PRJEB40689
692906
4
PRJEB38536
646150
5
PRJNA592302
592302
6
PRJNA547873
547873
7
PRJEB21674
393814
8
PRJNA319089
319089
9
PRJNA283566
283566
Number
Accession number
Bioproject
DNA fingerprint
ที่มาของข้อมูล
Checklist of Plants in Thailand Volume I ปี 2557 สํานักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
รายงานฉบับสมบูรณ์โครงการเพิ่มประสิทธิภาพการจัดการพื้นที่ชุ่มน้าของประเทศไทย สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม, 2561
รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการสำรวจและจัดทำข้อมูลความหลากหลายทางชีวภาพ เล่มที่ 3 ความหลากหลายทางชีวภาพระบบนิเวศทะเลและชายฝั่ง, ศูนย์วิจัยป่าไม้ คณะวนศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ 29 มีนาคม 2549
พันธุ์ไม้ป่าชายเลน, กองอนุรักษ์ทรัพยากรป่าชายเลน กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง, 2563
บริษัท ปตท.สำรวจและผลิตปิโตรเลียม จำกัด (มหาชน)
องค์การสวนพฤกษศาสตร์
กรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม
มูลนิธิสวนหลวง ร.9
บริษัท ปตท.สำรวจและผลิตปิโตรเลียม จำกัด (มหาชน), 2566
บริษัท ปตท.สำรวจและผลิตปิโตรเลียม จำกัด (มหาชน), 2563
การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย
สำนักงานพัฒนาเศรษฐกิจจากฐานชีวภาพ (องค์การมหาชน)
รูปภาพสิ่งมีชีวิต
ที่มา :
สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
ปรับปรุงล่าสุด :
22 ก.ค. 2569
ที่มา :
สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
ปรับปรุงล่าสุด :
22 ก.ค. 2569
ที่มา :
กองอนุรักษ์ทรัพยากรป่าชายเลน กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง
ปรับปรุงล่าสุด :
27 มิ.ย. 2566
ที่มา :
กองอนุรักษ์ทรัพยากรป่าชายเลน กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง
ปรับปรุงล่าสุด :
27 มิ.ย. 2566
สิ่งมีชีวิตที่เกี่ยวข้อง
Phanera penicilliloba
Justicia scandens
Leucophanes densifolium
กะเหรี่ยง
Ficus capillipes
Germainia thorelii
มะขามป้อมดง
Cephalotaxus mannii