- ไม้ต้นสูง 10-20 ม. ใบประกอบแบบขนนก เรียงแบบเวียน ยาว 10-15 ซม. มีใบย่อย 10-13 ใบ เรียงสลับ ใบย่อยรูปไข่หรือรูปรี กว้าง 1-2 ซม. ยาว 2-4 ซม. ช่อดอกแบบช่อแยกแขนงออกที่ซอกใบ ยาว 4-5 ซม. ดอกสีขาว กลีบกลางรูปกลับไข่กว้างหรือคล้ายรูปไต กลีบคู่ข้างรูปรี กลีบคู่ล่างรูปช้อน ฝักรูปรี หรือขอบขนาน กว้าง 1-1.5 ซม. ยาว 6-10 ซม. ออกดอกเดือน ก.พ.-เม.ย.

- ไม้ต้นขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ ผลัดใบเรือนยอดเป็นพุ่มกลมยาว ค่อนข้างโปร่ง เปลือกสีเทานวล เรียบหรือแตกเป็นสะเก็ดตื้นๆ กิ่งอ่อนมีขน ใบประกอบแบบขนนกปลายคี่ เรียงสลับมีใบย่อย 7-13 ใบ เรียงสลบ รูปไข่กลับหรือรูปไข่แกมรูปขอบขนาน ส่วนกว้างที่สุดอยู่ค่อนไปทางปลายใบซึ่งมนและเว้าตรงกลางเล็กน้อย โคนสอบมน ช่อดอกแบบช่อแยกแขนง ออกตามง่ามใบใกล้ยอด มีดอกดกดูคล้ายเป็นกระจุก ดอกรูปดอกถั่ว กลีบเลี้ยงเล็ก ติดกันคล้ายรูปถ้วยตื้น ๆ กลีบดอก 5 กลีบ สีขาวอมชมพู กลีบคู่ล่างติดกัน ฝักแบนรูปคล้ายกระสวย ปลายและโคนมน มักมีติ่งแหลมสั้นๆ ที่ปลาย ฝักตรงหรือโค้งงอเล็กน้อย ตามผนังมีลายร่างแหชัดเจน ฝักแก่ไม่แตก เมล็ดสีน้ำตาล คล้ายรูปไต ส่วนมากมีเพียงเมล็ดเดียว ที่มี 2-3 เมล็ดพบน้อยมาก

- ลำต้น: ไม้ต้นผลัดใบขนาดกลางถึงใหญ่ ความสูง 10-25 ม. กิ่งอ่อนและยอดอ่อนมีขนทั่วไป เปลือกต้น: เปลือกค่อนข้างเรียบหรือแตกเป็นสะเก็ด เปลือกนอกสีเทาอ่อนหรือสีนวล ๆ เปลือกในสีแดง ใบ: ใบประกอบแบบขนนกปลายคี่ ช่อใบยาว 10-15 ซม. แต่ละใบมีใบย่อย 7-11 ใบ ใบและใบย่อยเรียงสลับ ใบย่อยรูปขอบขนานแกมรูปไข่กลับ ปลายใบย่อยกลมหรือเว้าบุ๋ม ส่วนกว้างสุดของใบย่อยจะค่อนไปทางปลายใบ ฐานใบย่อยมนหรือกลม ใบย่อยสีเขียวเข้ม ขอบใบมักม้วนเข้าหาเส้นกลางใบเล็กน้อยทางด้านท้องใบ ใบแห้งจะมีสีน้ำตาล ดอก: ช่อดอกแบบแยกแขนง เกิดตามกระจุกง่ามใบใกล้ยอด ดอกขนาดเล็ก กลีบดอกรูปถั่ว ดอกสีขาว ผล: ฝักแบบถัว เมื่อแก่จะแห้งไม่แตก ฝักแก่จะมีสีน้ำตาล รูปขอบขนาน กว้าง 1-2 ซม. ยาว 5-10 ซม. ปลายฝักกลม แต่ละฝักมีเมล็ด 1-3 เมล็ด เปลือกของฝักบริเวณที่มีเมล็ด มีเส้นแขนงแบบตาข่ายชัดเจน อื่น ๆ : ทรงพุ่มกลมทึบ

- อุตรดิตถ์,แพร่

- แพร่,น่าน

- พะเยา,น่าน

- เชียงใหม่

- พื้นที่ชุ่มน้ำบึงราชนก/พิษณุโลก

- พิษณุโลก

- เชียงราย

- ลำปาง

- พะเยา, เชียงราย

- นครราชสีมา

- อุตรดิตถ์

- แม่ฮ่องสอน

- เพชรบูรณ์

- กาญจนบุรี

- กำแพงเพชร

- กำแพงเพชร, ตาก

- ลำพูน, ลำปาง

- ลำปาง, ลำพูน

- พะเยา

- ตาก

- ชัยภูมิ

- เพชรบูรณ์, พิษณุโลก

- อุดรธานี, เลย, หนองคาย

- เลย

- สกลนคร, กาฬสินธุ์

- เชียงราย, พะเยา

- ลำปาง, ตาก

- สุโขทัย

- น่าน

- ชลบุรี

- บุรีรัมย์

- พะเยา, น่าน

- แพร่

- ชัยภูมิ, เพชรบูรณ์

- สุโขทัย, ลำปาง

- กาญจนบุรี, ตาก

- บึงกาฬ

- แพร่, อุตรดิตถ์

- อุทัยธานี, กาญจนบุรี, ตาก

- สุรินทร์

- ศรีสะเกษ

- บุรีรัมย์, สระแก้ว

- ขอนแก่น

- อุตรดิตถ์, แพร่

- น่าน

- พะเยา, น่าน

- ป่าดอยอินทนนท์, และกิ่งอำเภอดอยหล่อ

- เขาพนมทอง

- ดอนศิลา

- ดอยพระบาท

- ทับพญาลอ

- ป่าเขาภูหลวง

- ภูสันเขียว

- ลุ่มน้ำปายฝั่งซ้าย

- ชนแดน

- ขุนแจ

- เขาค้อ

- เขื่อนศรีนครินทร์

- คลองลาน

- คลองวังเจ้า

- แจ้ซ้อน

- ดอยขุนตาล

- ดอยจง

- ดอยภูนาง

- ตากสินมหาราช

- ตาดโตน

- น้ำตกผาเสื่อ

- ถ้ำผาไท

- ทุ่งแสลงหลวง

- ไทรทอง

- น้ำโสม

- น้ำตกพาเจริญ

- น้ำตกแม่สุรินทร์

- ป่าหินงาม

- ภูกระดึง

- ภูซาง

- ภูพาน

- ภูสวนทราย

- แม่ปืม

- แม่วะ

- แม่วาง

- รามคำแหง

- ลานสาง

- ลำคลองงู

- ศรีน่าน

- ศรีลานนา

- สาละวิน

- เขาชมภู่

- เขาสนามเพรียง

- เชียงดาว

- ดงใหญ่

- ดอยผาช้าง

- ดอยผาเมือง

- ดอยเวียงหล้า

- ดอยหลวง

- ห้วยใหญ่

- ถ้ำเจ้าราม

- ทุ่งใหญ่นเรศวร

- น้ำปาด

- ผาผึ้ง

- ภูขัด

- ภูเขียว

- ภูกระแต

- ภูผาแดง

- ภูทอง

- ภูวัว

- แม่จริม

- แม่ตื่น

- แม่ยวมฝั่งขวา

- แม่แสะ

- ลำน้ำน่านฝั่งขวา

- ลุ่มน้ำปาย

- เวียงลอ

- สลักพระ

- สะเมิง

- สันปันแดน

- ห้วยขาแข้ง

- ห้วยสำราญ

- ห้วยศาลา

- อมก๋อย

- อุ้มผาง

- ตาพระยา

- จังหวัดลำปาง

- จังหวัดขอนแก่น

- กระพี้เขาควายเป็นพรรณไม้ในป่าเบญจพรรณ ป่าดิบแล้ง และป่าเต็งรัง ทางภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือที่สูงจากระดับน้ำทะเล 100-500 เมตร

- ต้น ไม้ยืนต้นขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ ผลัดใบสูง 15 - 25 เมตร เรือนยอดเป็นพุ่มกลมยาว ค่อนข้างโปร่ง เปลือกสีเทานวลๆ เปลือกในสีน้ำตาลแดง กระพี้สีน้ำตาลอ่อน กิ่งอ่อนยอดอ่อนมีขน
ใบ เป็นใบประกอบแบบขนนกเรียงสลับ ยาว 10 - 15 ซม. มีใบย่อย รูปขอบขนานแกมไข่กลับ กว้าง 2 - 2.5 ซม. ยาว 6 – 7.5 ซม. ส่วนกว้างที่สุดค่อนไปทางปลายใบมนโค้งหยักเว้าเห็น ได้ชัด โดนฐานใบสอบเข้าเป็นรูปลิ่มหรือมนกลม เนื้อใบค่อนข้างหนา ใบแก่เกลี้ยง
ดอก ออกเป็นช่อ มีลักษณะเป็นกระจุกคล้ายรังผึ้งสีขาวอมชมพูอ่อนๆ ออกที่กิ่งข้างตาและปลายยอด ฐาน กลีบดอกเชื่อมติดกันรูปถ้วยกลีบดอกบานแล้วขอบกลีบดอกม้วนขึ้น มีลักษณะคล้ายปากนก
ผล เป็นฝักแบนขอบขนานปลาย และโคนบนกว้าง 2 ซม. ยาว 5 – 10 ซม. โค้งงอเล็กน้อย แต่ละฝักมี 1 – 3 เมล็ด ฝักแก่เดือนพฤษภาคม – กรกฎาคม

- ไม้ต้น

- โดยการใช้เมล็ด

- พบขึ้นทั่วไปในป่าดิบแล้ง ป่าเบญจพรรณ และป่าเต็งรัง อยู่สูงจากระดับน้ำทะเลปานกลางไม่เกิน 1,000 ม.

- เครื่องจักสานและเครื่องใช้สอย,เนื้อไม้แข็งมาก ทนทาน เลื่อยไสกบตบแต่งค่อนข้างยาก แต่ขัดมันได้ดี เนื้อไม้สวยงาม ทำเครื่องเรือนต่างๆ ที่ต้องการความสวยงาม เครื่องประดับบ้านชั้นสูง เครื่องกลึง แกะสลัก ด้ามเครื่องมือ เช่น ปืน ฆ้อน ขวาน หอก มีด คันซอ ไม้ถือ พานท้ายปืน เสา บุผนัง ส่วนประกอบของเกวียน เพลา ใบพัดเรือ กระสวย กลอง โทน จะเข้ ขลุ่ย รางและลูกระนาด กรับ ฆ้องวง ตัวแคน ลักษณะคล้ายไม้สาธรซึ่งใช้แทนกันได้

- สิ่งมีชีวิตที่มีสถานภาพใกล้ถูกคุกคาม Near Threatened: NT (IUCN, 2012)