Toggle navigation
หน้าแรก
ข้อมูลสิ่งมีชีวิต
สัตว์
พืช
จุลินทรีย์ และ สิ่งมีชีวิตที่เกี่ยวข้อง
เกี่ยวกับ TH-BIF
การพัฒนา TH-BIF
หน่วยงานเครือข่ายที่สนับสนุนข้อมูล
การจัดกลุ่มสิ่งมีชีวิต
แนวทางปฏิบัติในการสร้างธรรมมาภิบาลข้อมูลของระบบคลังข้อมูลฯ
ข้อมูลเชิงพื้นที่
แผนที่แสดงข้อมูลความหลากหลายทางชีวภาพของประเทศไทย
ข้อมูลเชิงพื้นที่ของพื้นที่นำร่อง
ข้อมูลสำรวจ
แผนที่แสดงข้อมูลความหลากหลายทางชีวภาพของประเทศไทย NEW
ข้อมูลเฉพาะเรื่อง
ผู้เชี่ยวชาญ
ทำเนียบผู้เชี่ยวชาญ
ลงทะเบียนผู้เชี่ยวชาญ
ข่าวประชาสัมพันธ์
ติดต่อเรา
เอกสารเผยแพร่
แบบประเมินผลความพึงพอใจ
แบบประเมินความพึงพอใจ NEW
LOGIN
ข้อมูลสิ่งมีชีวิต
หน้าแรก
ข้อมูลสิ่งมีชีวิต
Cynometra ramiflora
Cynometra ramiflora
ชื่อวิทยาศาสตร์แบบเต็ม:
Cynometra ramiflora
L.
ชื่อไทย:
-
มะคะ
ชื่อท้องถิ่น::
-
พังคะ พังค่า มะคาก มังคะ แมงคะ
-
แมงคะ (ตราด), มังคะ, พังคะ (กลาง), พังค่า (ตรัง), มะคาก (ใต้)
อาณาจักร::
Plantae
ไฟลัม::
Tracheophyta
ชั้น::
Magnoliopsida
อันดับ:
Fabales
วงศ์::
Fabaceae
สกุล:
Cynometra
วันที่อัพเดท :
30 ก.ค. 2563 00:00 น.
วันที่สร้าง:
30 ก.ค. 2563 00:00 น.
ข้อมูลทั่วไป
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ :
-
ไม้ต้น สูง 8-30 เมตร เรือนยอดแผ่เป็นพุ่มกว้าง ลำต้น เปลาตรง บางครั้งมีพูพอน เปลือกขรุขระสีน้ำตาลเทา เปลือกในสีน้ำตาลถึงน้ำตาลแกมชมพู ใบ ประกอบแบบขนนกปลายคู่ เรียงวนสลับห่าง ๆ ประกอบด้วยใบย่อย 1–3 คู่ แผ่นใบย่อยไม่สมมาตร รูปร่างผันแปรสูง โคนใบแหลมเยื้อง ขอบใบเรียบ ปลายใบเรียวแหลมสั้น ๆ เนื้อใบคล้ายแผ่นหนัง ผิวใบเกลี้ยงทั้ง 2 ด้าน ด้านบนสีเขียวคล้ำ ด้านล่างสีซีดกว่า ใบอ่อนสีชมพู ดอก แบบช่อเชิงลดมีก้าน ออกตามง่ามใบหรือเหนือรอยแผลใบ ช่อดอกสั้น ตั้งตรง มีขนสั้นประปราย ดอกย่อยสีขาวคล้ายดอกของแตดลิง เกลี้ยงถึงมีขนสั้นปกคลุม กลีบเลี้ยง 4 กลีบ รูปใบหอก ปลายกลีบเหยียดตรงเมื่อบาน ผล แบบฝักถั่ว (ฝักมีจะงอย) รูปทรงไข่แกมรูปทรงรี สีน้ำตาลอมเขียว ผิวแข็งขรุขระ ขอบเป็นคลื่นหรือมีรอยย่นเล็กน้อย ปลายฝักเป็นจะงอยแหลม ฝักแห้งไม่แตก เมล็ดรูปทรงกลมมีสีน้ำตาลแดง มี 1 เมล็ด
-
ไม้ยืนต้นขนาดกลางถึงใหญ่ สูง 8-30 ม. เรือนยอดแผ่เป็นพุ่มกว้าง ลำต้นเปลาตรง บางครั้งมีพูพอน เปลือกขรุขระสีน้ำตาลเทา เปลือกชั้นในสีน้ำตาลถึงน้ำตาลแกมชมพู
ใบ ประกอบแบบขนนกปลายคู่ เรียงเวียนสลับห่างๆ ประกอบด้วยใบย่อย 1-3 คู่ แผ่นใบย่อย ไม่สมมาตร รูปร่างผันแปรสูง เช่น รูปคล้ายสี่เหลี่ยมข้าวหลามตัด รูปรี รูปขอบขนานหรือรูปใบหอก ใบย่อยคู่ล่างเล็กกว่าใบย่อยคู่บน ใบย่อยคู่ล่างมีขนาด 1-3x2-6 ซม. ใบย่อยคู่บนมีขนาด 2-7x3-15 ซม. โคนใบแหลมเยื้อง ขอบใบเรียบ ปลายใบเรียวแหลมสั้นๆ เส้นใบแบบร่างแหขนนก เส้นกลางใบยกตัว เส้นแขนง 8-10 คู่ เส้นใบย่อยสานกันเป็นร่างแห เนื้อใบบางคล้ายแผ่นหนัง ผิวใบเกลี้ยงทั้งสองด้าน ด้าบนสีเขียวเข้มคล้ำ ด้านล่างสีซีดกว่า ใบอ่อนสีชมพู ก้านใบย่อยสั้นถึงไม่มี ก้านช่อใบยาว 1.5-5 ซม. แกนกลางใบยาว 1.5-7 ซม.
ดอก แบบช่อเชิงลดมีก้าน ออกตามง่ามใบหรือเหนือยรอยแผลใบ ช่อดอกสั้น ตั้งตรง ยาว 1.5-2.5 ซม. มีขนสั้นประปราย ดอกย่อยสีขาวคล้ายดอกแตดลิง ก้านดอกย่อยยาว 0.7-1.5 ซม. เกลี้ยงถึงมีขนสั้นนุ่มปกคลุม กลีบเลี้ยง 4 กลีบ รูปใบหอก ขนาดไม่เท่ากัน ยาว 0.3-0.4 ซม. ปลายกลีบเหยียดตรง เมื่อบาน กลีบดอก 5 กลีบ รูปใบหอกแคบ ยาว 0.5-0.8 ซม. เกสรเพศผู้ 10 อัน เกสรเพศเมียสั้นและมีขนปกคลุมหนาแน่น ก้านเกสรเพศเมียตั้งตรงเป็นแนวเดียวกับรังไข่ ออกดอกระหว่างเดือน ธันวาคม-เมษายน
ผล แบบฝักถั่ว (ฝักมีจะงอย) รูปทรงไข่แกมรูปทรงรี สีน้ำตาลอมเขียว ขนาด 1.5-4x2-5 ซม. ผิวแข็ง ขรุขระ ขอบเป็นคลื่นหรือมีรอยย่นเล็กน้อย ปลายฝักมีจะงอยแหลม ฝักแห้งไม่แตก เมล็ดรูปทรงกลม สีน้ำตาลแดง เส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 1 ซม. ออกฝักระหว่างเดือน พฤษภาคม-กันยายน
-
ไม้ต้น สูง 8-30 เมตร เรือนยอดแผ่เป็นพุ่มกว้าง
ลำต้น : เปลาตรง บางครั้งมีพูพอน เปลือกขรุขระสีน้ำตาลเทา เปลือกในสีน้ำตาลถึงน้ำตาลแกมชมพู
ใบ : ประกอบแบบขนนกปลายคู่ เรียงวนสลับห่าง ๆ ประกอบด้วยใบย่อย 1–3 คู่ แผ่นใบย่อยไม่สมมาตร รูปร่างผันแปรสูง โคนใบแหลมเยื้อง ขอบใบเรียบ ปลายใบเรียวแหลมสั้น ๆ เนื้อใบคล้ายแผ่นหนัง ผิวใบเกลี้ยงทั้ง 2 ด้าน ด้านบนสีเขียวคล้ำ ด้านล่างสีซีดกว่า ใบอ่อนสีชมพู
ดอก : แบบช่อเชิงลดมีก้าน ออกตามง่ามใบหรือเหนือรอยแผลใบ ช่อดอกสั้น ตั้งตรง มีขนสั้นประปราย ดอกย่อยสีขาวคล้ายดอกของแตดลิง เกลี้ยงถึงมีขนสั้นปกคลุม กลีบเลี้ยง 4 กลีบ รูปใบหอก ปลายกลีบเหยียดตรงเมื่อบาน
ผล : แบบฝักถั่ว (ฝักมีจะงอย) รูปทรงไข่แกมรูปทรงรี สีน้ำตาลอมเขียว ผิวแข็งขรุขระ ขอบเป็นคลื่นหรือมีรอยย่นเล็กน้อย ปลายฝักเป็นจะงอยแหลม ฝักแห้งไม่แตก เมล็ดรูปทรงกลมมีสีน้ำตาลแดง มี 1 เมล็ด
ระบบนิเวศ :
-
พบขึ้นตามชายป่าโกงกางหรือป่าดิบชื้น และที่ระดับความสูงไม่เกิน 400 เมตร
แหล่งที่พบภายในประเทศ :
-
สมุทรปราการ
-
นครศรีธรรมราช
-
กระบี่, สุราษฎร์ธานี
-
ชุมพร, ระนอง
-
พังงา
รายละเอียดอื่นๆ ของแหล่งที่พบ :
-
บางกระเจ้า
-
ปากน้ำตรัง
-
อำเภอพระประแดง
-
กะทูน
-
คลองพระยา
-
ควนแม่ยายหม่อน
-
โตนปริวรรต
ลักษณะทางสัณฐานวิทยา :
-
ไม้ต้น (Tree)
-
- มะคะ : เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลาง - ใหญ่ สูง 8- 30 เมตร เรือยอดเป็นพุ่มกว้า งลำต้นเปลาตรง บางครั้ง มีพูพอน เปลือกสีน้ำตาลเทาขรุขระ เปลือกชั้นในสีน้ำตาล ถึงสีน้ำตาลแกมชมพู
- ใบ : เป็นใบประกอยแบบขนนกชั้นเดี่ยว เรียงสลับ มีใบย่อย 1-2 คู่ แผ่นใบมีรูปร่างแตกต่างกันมาก รูปคล้าย สี่เหลี่ยมคล้ายข้าวหลามตัด รูปขอบขนาน รูปรี รูปใบหอก ใบย่อยรูปล่างเล็กกว่า ใบย่อยคู่ปลาย มีขนาด 11.5-7 x 3-15 ซม. ปลายใบเรียวแหลม สั้น ฐานใบ แหลมเบี้ยว ขอบใบเรียบ ใบเกลี้ยงทั้ง สองด้าน สีเขียวเข้ม ใบอ่อนสีชมพู ก้าน ใบยาว 1.56-5 ซม. แกนกลางยาว 1.5-7 ซม. มีขนสั้นนุ่มถึงเกลี้ยง เส้นใบบาง เห็นเด่นชัด ทั้งสองด้าน มี 6-8 คู่
- ดอก : เป็นช่อกระจะเล็ก ออกตามง่ามใบ ช่อดอกตั้งตรง ก้านช่อดอกยาว 0.7-1.5 ซม. กลีบเลี้ยง 4 กลีบ ขนาดไม่เท่ากัน สั้นมากปลายตรงกลีบดอกรูปใบหอกแคบๆ ยาว 0.5-0.8 ซม. สีขาว ออกดอกเดือน ธันวาคม-เมษายน
- ผล : เป็นฝัก เต่ง รูปไข่ถึงรี ขนาด 1.5-4 x 2-5 ซม. ผิวสีน้ำตาล ขรุขระ ขอบเป็นคลื่น หรือมีรอยย่นเล็กน้อย ปลายผลมีจะงอย ออกผล เดือน พฤษภาคม-กันยายน
การกระจายพันธุ์ :
-
ประเทศศรีลังกา อินเดีย เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และหมู่เกาะในมหาสมุทรแปซิฟิก
ข้อมูลการนำไปใช้ประโยชน์
ส่วนของตัวอย่างที่นำมาใช้
-
ใบ เปลือกและราก
วัตถุประสงค์การนำมาใช้ประโยชน์
-
สมุนไพร
รายละเอียดการนำมาใช้ประโยชน์
-
เปลือกและราก : มีสรรพคุณเป็นยาระบาย ใบ : ต้านเชื้อแบคทีเรียและไวรัสตามผิวหนัง
ข้อมูลพันธุกรรมอ้างอิง
Number
Accession number
Bioproject
DNA fingerprint
1
PRJNA1021608
1021608
2
PRJNA628432
628432
Number
Accession number
Bioproject
DNA fingerprint
ที่มาของข้อมูล
กองสิ่งแวดล้อมชุมชนและพื้นที่เฉพาะ สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
รายงานฉบับสมบูรณ์โครงการเพิ่มประสิทธิภาพการจัดการพื้นที่ชุ่มน้าของประเทศไทย สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม, 2561
พันธุ์ไม้ป่าชายเลน, กองอนุรักษ์ทรัพยากรป่าชายเลน กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง, 2563
บริษัท ปตท.สำรวจและผลิตปิโตรเลียม จำกัด (มหาชน)
องค์การสวนพฤกษศาสตร์
กรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม
ไม้ต้นที่มีสรรพคุณทางสมุนไพร และควรนำมาขยายพันธุ์เพื่อฟื้นฟูและอนุรักษ์พื้นที่สีเขียวคุ้งบางกะเจ้าสู่ความยั่งยืน, กองสิ่งแวดล้อมชุมชนและพื้นที่เฉพาะ, สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม, 2562
กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช
รูปภาพสิ่งมีชีวิต
ที่มา :
กองอนุรักษ์ทรัพยากรป่าชายเลน กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง
ปรับปรุงล่าสุด :
28 มิ.ย. 2566
ที่มา :
กองอนุรักษ์ทรัพยากรป่าชายเลน กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง
ปรับปรุงล่าสุด :
28 มิ.ย. 2566
สิ่งมีชีวิตที่เกี่ยวข้อง
Ascidieria longifolia
Stereophyllum tavoyense
Begonia obovoidea
Luvunga scandens
Dumasia villosa
หญ้าแขมโคกเล็ก
Bothriochloa caucasica